یعنی چه
عبارت «خَلْفَهُمْ» یک ترکیب عربی (ظرف مکان و ضمیر) است که به معنای پشت سر، عقب، یا پس از یک گروه از افراد (آنها) به کار میرود. این کلمه در متون دینی و ادبی برای اشاره به موقعیت مکانیِ پشت سر یا موقعیت زمانیِ بعد از اشخاص استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت خَلْفَهُمْ (Khalfahum) است که در آن حرف خاء و فاء دارای حرکت فتحه، و حروف لام و میم ساکن هستند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر پرسش مربوط به عبارت قرآنی به معنی «پشت سر آنها» باشد، پاسخ آن کلمه ۵ حرفی «خلفهم» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به موقعیت مکانی یا زمانی، از عبارت Behind them یا After them استفاده میشود.
به عربی
در خود زبان عربی، کلماتی مانند «وراءهم» به عنوان مترادف مستقیم برای اشاره به پشت سر یا عقب آنها کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: «پشت سر آنها»، «عقب آنها»، «پس از ایشان» یا «دنبال آنها».
در قرآن
این کلمه بیش از ۱۰ بار در قرآن کریم تکرار شده است. مشهورترین مورد آن در آیتالکرسی (آیه ۲۵۵ سوره بقره) به صورت «یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ» آمده که به احاطه علمی خداوند بر پیش رو (آینده/آشکار) و پشت سر (گذشته/پنهان) بندگان اشاره دارد. همچنین در آیه ۱۷ سوره اعراف از زبان شیطان نقل شده که از پیش رو و پشت سر (خلفهم) به انسانها هجوم میآورد.
جمعبندی و توضیح کامل خلفهم
واژه «خلفهم» یک ترکیب عربی فصیح و قرآنی است که از دو پاره خط «خَلْفَ» (به معنی عقب یا پشت سر) و ضمیر متصل «هُمْ» (به معنی آنها) تشکیل شده است. این کلمه در زبان فارسی به صورت مستقیم استفاده رایج روزمره ندارد، اما به واسطه حضور پررنگش در آیات مشهوری همچون آیتالکرسی، برای فارسیزبانان و پژوهشگران قرآنی کاملاً آشناست.
در کاربردهای قرآنی و تفسیری، این عبارت علاوه بر معنای مادی و مکانی (مانند ایستادن یا قرار گرفتن در پشت سر کسی)، گاه کنایه از گذشته انسانها، اعمالی که پیش از این انجام دادهاند، یا حتی نسلها و بازماندگان پس از آنها دارد. به همین دلیل، در ترجمههای مختلف قرآن، تعابیری همچون «پشت سرشان»، «گذشتهشان» یا «آنچه بعد از آنها میآید» برای آن در نظر گرفته شده است.