یعنی چه
این عبارت ترکیبی در زبان فارسی برای توصیف دو طیف متضاد از جامعه یا ویژگیهای انسانی به کار میرود؛ از یک سو «افاضل» که به معنای انسانهای شریف، دانشمند، بافضیلت و برجسته است و از سوی دیگر «اراذل» که به افراد فرومایه، پست، اوباش و بیارزش اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «اَفاضِل وَ اَراذِل» (Afāzel va Arāzel) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این عبارت دقیقاً ۱۱ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای پرسشهایی با مضمون «تقابل نخبگان و فرومایگان» یا «بزرگان و پستان» استفاده میشود.
به انگلیسی
برای ترجمه دقیق این مفهوم در انگلیسی، کلمات بخش اول (افاضل) به صورت elite یا notables و کلمات بخش دوم (اراذل) به صورت dregs، riffraff یا scum برگردانده میشوند.
به عربی
این دو واژه هر دو ریشه در زبان عربی دارند؛ «افاضل» جمع مکسر «افضل» و «اراذل» جمع مکسر «ارذل» است و در زبان عربی نیز به همین صورت به کار میروند.
به فارسی
برگردان و معادل اصیل فارسی این ترکیب، عباراتی چون «شریفان و ناکسان»، «بزرگان و اوباش» یا «دانایان و سفلهگان» است.
جمعبندی و توضیح کامل افاضل و اراذل
عبارت «افاضل و اراذل» نمادی از تقابل دوگانه و طبقاتی در جامعه و اخلاق بشری است. واژه افاضل که از ریشه فضل میآید، به نخبگان، فرهیختگان و افرادی اشاره دارد که با دانش یا اخلاق خود مایه افتخار جامعه هستند. در نقطه مقابل، اراذل که از ریشه رذالت است، به افراد فرومایه و اوباشی دلالت میکند که هنجارهای اجتماعی و ارزشهای انسانی را زیر پا میگذارند.
این اصطلاح در ادبیات کلاسیک و متون مذهبی نیز سابقه طولانی دارد؛ به طوری که در قرآن کریم واژه اراذل از زبان کافران برای تحقیر پیروان پیامبران به کار رفته است. امروزه نیز این تقابل در واژهگزینیهای اجتماعی برای نشان دادن فاصله میان شایستهسالاری و ناهنجاریهای اجتماعی (به ویژه در ترکیب اراذل و اوباش) استفاده میشود.