یعنی چه
واژهٔ لجبازانه در نقش قید کیفیت یا صفت نسبی به کار میرود و به معنای انجام دادن کاری از روی ستیزهجویی، کلهشقانه و بدون توجه به منطق و دلایل عقلانی است. این کلمه از ترکیب واژهٔ عربی «لج» با پسوندهای فارسی «باز» و «انه» ساخته شده است. از مترادفهای آن میتوان به لجوجانه، عنودانه، سرسختانه و خیرهسرانه اشاره کرد و متضادهای آن شامل منطقی، حقپذیرانه و مطیعانه میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [لَجبازانِه] است که شامل چهار هجا (لَج + با + زا + نِه) میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، برای راهنمای «از روی ستیزهجویی یا یکدندگی» یا «به شیوهٔ لجبازی»، پاسخ دقیق ۸ حرفی کلمهٔ «لجبازانه» است. کلمات هممعنی دیگر مانند لجوجانه (۶ حرفی) نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم در قالب قید از واژههای Obstinately و Stubbornly استفاده میشود. همچنین صفتهای Obstinate و Stubborn به معنای شخص لجباز هستند.
به عربی
در زبان عربی، مفهوم لجبازانه با ترکیبهایی نظیر «بِعِناد» یا قید «مُعانِدَةً» رسانده میشود. واژههای «عَنید» و «لَجُوج» نیز صفات معادل لجباز هستند.
نماد چیست
در نمادشناسی سنتی و فرهنگ عامه، رفتار لجبازانه و یکدندگی شدید معمولاً با حیواناتی مانند «الاغ» (خر) یا «قاطر» (Mulish) تصویر میشود که مظهر پافشاری غیرمنطقی بر حرکت نکردن یا نپذیرفتن دستور هستند. در قرآن کریم نیز ریشهٔ عربی این واژه در قالب فعل «لَجُّوا» (در آیه ۴ سوره ملک: بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَنُفُورٍ) برای توصیف پافشاری و ستیزهجویی کافران بر باطل به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل لجبازانه
واژهٔ «لجبازانه» یک ساختار قیدی ملموس در زبان فارسی است که ریشهای ترکیبی از زبانهای عربی و فارسی دارد؛ جزء اول آن یعنی «لج» از مصدر عربی لجاجت به معنای ستیزه کردن گرفته شده و با پسوندهای فاعلی و قیدساز فارسی ترکیب شده است. این کلمه توصیفکننده رفتارهایی است که در آنها فرد بدون توجه به دلایل منطقی، صرفاً بر اساس میل شخصی یا مخالفت با دیگران بر موضع خود پافشاری میکند.
از نظر معنایی، این واژه بار منفی دارد و نشاندهندهٔ عدم انعطافپذیری و حقناپذیری است. در ادبیات و فرهنگ عامه، این خصلت همواره نکوهش شده و در نمادشناسی نیز حیواناتی همچون قاطر و الاغ را مظهر عینی این نوع پافشاری کورکورانه میدانند. در حل جدول نیز این کلمه به عنوان یک پاسخ هشتحرفی کلیدی برای مفاهیم مرتبط با یکدندگی کاربرد دارد.