یعنی چه
این اصطلاح فقهی به رفتاری اشاره دارد که در آن پدر، جد پدری یا همسر، زن را بدون دلیل موجه در تنگنا قرار میدهند تا او را از ازدواج با فرد همتا (کفو) بازدارند یا او را وادار به بخشش مهریه برای طلاق کنند.
تلفظ
این واژه به صورت عُضْل تلفظ میشود و باید دقت کرد که با «عزل» به معنای کنار گذاشتن یا برکناری، از نظر تلفظ و معنا کاملاً متفاوت است.
در جدول
به عنوان یک اصطلاح فقهی، در جدولهای کلمات برای توصیف عمل جلوگیری از ازدواج یا مضیقه قرار دادن زن استفاده میشود.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی، این مفهوم بسته به سیاق کلام با عباراتی نظیر Prevention of marriage (در باب نکاح) یا Coercive confinement (در باب طلاق و اجبار) ترجمه میشود.
به فارسی
معادلهای دقیقتر برای این مفهوم در زبان فارسی شامل محدود کردن، سلب آزادی در انتخاب، تضییق و ایجاد مضیقه برای زن است.
در قرآن
قرآن کریم در این دو آیه، به صراحت اولیاء و شوهران را از «عضل» یا همان در تنگنا قرار دادن زنان برای بازداشتن آنها از ازدواج یا وادار کردنشان به بذل مهریه نهی کرده است.
نماد چیست
از آنجا که «عضل» یک واژه تخصصی و حقوقی در فقه اسلامی است، هیچ نماد، آیکون یا نشانه گرافیکی خاصی در فرهنگ عمومی یا شرعی برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل عضل در فقه
عضل در فقه به معنای ایجاد مضیقه و منع غیرموجه زن از حقوق شرعی، بهویژه ازدواج، توسط اولیاء یا همسر است که عملی حرام و خلاف شرع محسوب میشود. این اقدام در واقع سلب اراده و آزادی زن در تعیین سرنوشت خود است که فقه اسلامی با حرام دانستن آن، راهکارهایی نظیر سقوط ولایت پدر را پیشبینی کرده است.
این واژه که ریشهای عربی به معنای سختی و پیچیدگی دارد، در آیات قرآن (بقره ۲۳۲ و نساء ۱۹) به عنوان رفتاری مذموم مورد خطاب قرار گرفته تا از تضییع حقوق زنان در برابر فشارهای غیرمنصفانه جلوگیری شود. در حقیقت، عضل نقطه مقابل حق انتخاب و اختیار زن در مسائل مربوط به نکاح و زندگی مشترک است.