یعنی چه
این واژه در اصل یک وامواژهٔ عربی در زبان فارسی است. اگر به صورت «بِحار» (با کسرهٔ ب) خوانده شود، جمعِ بَحر و به معنای دریاهای پهناور است. اما اگر به صورت «بَحّار» (با فتح ب و تشدید ح) تلفظ شود، اسم مبالغه به معنی کشتیبان، ملاح و کسی است که شغلش دریانوردی است.
متضاد
از آنجا که بحار به معنی دریاها و آبهای گسترده است، متضادهای آن در زبان عربی و متون کهن فارسی به صورت جمعِ خشکی و بیابان یعنی صحاری (صحراها) و براری (خشکیها) میآید.
تلفظ
این کلمه دو تلفظ رایج با معانی متفاوت دارد: ۱. بِحار [bi-hār] که اسم جمع است. ۲. بَحّار [bah-hār] که صیغه مبالغه و صفتِ شغلی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، برای راهنمای «جمع بحر» یا «دریاها»، کلمهٔ ۴ حرفی «بحار» یا «بحور» پاسخ صحیح است. همچنین برای راهنمای «دریانورد»، کلمهٔ «ملاح» یا «بحار» به کار میرود.
به انگلیسی
با توجه به دو معنای مستتر در املای این واژه، در حالت جمعِ دریا معادلِ Seas یا Oceans و در حالت دریانورد معادلِ Sailor یا Seafarer استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و ریشهٔ ثلاثی مجرد آن (ب - ح - ر) به معنای وسعت و گشایش آب است. برای کلمهٔ بَحر (دریا) در زبان عربی، جمعهای مکسر متعددی مثل بحار، بحور و أبحار وجود دارد.
به فارسی
برگردان دقیق و اصیل فارسی این واژه در متون و فرهنگهای لغت، «دریاها» (برای بِحار) و «کشتیبان» یا «ملوان» (برای بَحّار) است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلاسیک فارسی، دریاها و بحار نماد عظمت بیانتهای آفرینش، ژرفا و عمق معرفت، و بیکرانی دانش هستند؛ همانطور که در نامگذاری کتاب عظیم «بحارالانوار» (دریاهای نور) به نشانهٔ گستردگی دانش و احادیث استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بحار
واژهٔ «بحار» یک وامواژهٔ اصیل عربی در زبان فارسی است که ریشه در سه حرف اصلی (ب - ح - ر) دارد. این کلمه بر حسب نوع ساختار آوایی و حرکتگذاری، دو کاربرد کاملاً مجزا دارد. در حالت اول با تلفظ «بِحار»، جمعِ مکسرِ واژهٔ «بَحر» به معنای دریاها، اقیانوسها و آبهای بسیار گسترده و پهناور است. این شکل از کلمه دو بار نیز در قرآن کریم (سورههای تکویر و انفطار) برای توصیف وقایع آخرالزمان به کار رفته است.
در حالت دوم با تلفظ «بَحّار» (دارای تشدید)، به عنوان اسم مبالغه به معنی ملاح، کشتیبان و دریانورد شناخته میشود. در ادبیات فارسی و فرهنگ عرفانی، این کلمه و نماد دریا همواره استعارهای از عظمت، بیکرانگی، ژرفای علم و حقیقتِ بیپایان بودهاند؛ برای نمونه کتاب معروف «بحارالانوار» اثر علامه مجلسی به معنای دریاهای انوارِ دانش است. باید توجه داشت که این کلمه از نظر ریشهشناسی هیچ ارتباطی با واژهٔ فارسی «بهار» (فصل سال) ندارد.