یعنی چه
این واژه در لغت به معنای کینه کشیدن، عقوبت کردن و مجازات فرد خطاکار است. در واقع رفتاری است که شخص برای جبران صدمه مادی یا معنوی وارده به خود، علیه عامل آن انجام میدهد تا به نوعی احقاق حق یا آرامش خاطر برسد.
مترادف
این واژهها در متون مختلف ادبی و حقوقی به عنوان جایگزینهای معنایی انتقام به کار میروند که هرکدام بار معنایی خاص خود را دارند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون تلافی، کینه کشیدن یا مجازات خطاکار، واژه ۶ حرفی انتقام قرار میگیرد.
به انگلیسی
رایجترین معادل برای کاربردهای روزمره Revenge است، در حالی که Vengeance بار حماسی یا ادبی بیشتری دارد.
به عربی
واژه انتقام خود ریشه عربی دارد (از ماده نقم)؛ همچنین کلمه ثأر به طور خاص برای خونخواهی به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی هم از وامواژه انتیکام و هم از واژه اصیل اوچ برای این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
برگردانهای سره و واژگان اصیل فارسی که به جای این کلمه عربیتبار میتوان استفاده کرد، شامل کینخواهی و پادافراه (به معنی کیفر و مجازات) است.
جمعبندی و توضیح کامل انتقام
واژه انتقام یک مصدر مزید از باب افتعال است که از ریشه ثلاثی مجرد عربی «نَقَمَ» به معنی انکار کردن، عیب گرفتن و مجازات کردن وارد زبان فارسی شده است. این مفهوم در فرهنگ عامه و ادبیات غالباً با نشانههایی چون خنجر، خون، آتش یا چرخه خشم شناخته میشود و در اساطیر یونان باستان نیز الهه نمسیس نماد کیفر و انتقام الهی برای برقراری تعادل است.
بررسی کاربرد این ماده در قرآن کریم نشان میدهد که مشتقات آن ۱۷ بار به کار رفته است؛ در این میان، انتقام الهی (۱۳ بار) به معنای مجازات عادلانه ستمگران بر پایه حق و قانون است و خداوند خود را «ذُو انْتِقام» نامیده است، در حالی که انتقام بشری (۴ بار) بیشتر به معنای لغوی عیبجویی و انکار به کار رفته و با تلافیجوییهای برخاسته از خشم شخصی متفاوت است.
در تبیین تفاوت این واژه با مفاهیمی چون عدالت و قصاص باید گفت که انتقام بشری معمولاً همراه با خشم شخصی و به قصد تشفی خاطر و آرام کردن دل صورت میگیرد، در حالی که قصاص یک حکم حقوقی و مجازات ضابطهمند برای برقراری تعادل و عدالت اجتماعی است.