یعنی چه
این واژه صفت مرکب است و به چیزی اطلاق میشود که قیمت، بها یا ارزش توجه داشته باشد. در اصطلاحات روزمره و تعارفات ایرانی، از عباراتی مثل «قابلی ندارد» استفاده میشود تا نشان دهند هدیه یا مال در برابر مقام مخاطب ناچیز است، بنابراین «قابلدار» صفت شیء باارزش است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «قْابِلدار» (ghābel-dār) است که در آن واج مکسور «ب» به ساکن «ل» متصل میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف (۷ حرف) خودِ «قابل دار» است. از طراحان جدول ممکن است به عنوان راهنما از واژههای «باارزش» یا «شایسته» استفاده کنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به مادی یا معنوی بودن ارزش، از واژههای متفاوتی استفاده میشود.
به عربی
برای رساندن مفهوم شیء باارزش در زبان عربی فصیح از این تعابیر استفاده میگردد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این واژهها دقیقاً معادل مادی و معنوی قابلدار هستند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل واژگانی چون ارزشمند، شایسته، گرانبها و برازنده است که کیفیتِ داشتن ارج و قرب را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل قابل دار
واژهٔ «قابل دار» یک ترکیب عربی-فارسی است که از بخش اول «قابل» (ریشه عربی به معنی پذیرنده یا لایق) و بخش دوم «دار» (بن مضارع داشتن) ساخته شده است. این صفت در فرهنگ لغات به معنای ارزشمند، باارزش و شایسته ثبت شده و نشاندهنده شیء یا مفهومی است که مایه و بهای مشخصی دارد.
در فرهنگ عامه و گویش تهرانی، این واژه ریشهٔ تعارفات معروفی مثل «قابلی نداره» است. این اصطلاح در هنگام پرداخت پول یا هدیه دادن به کار میرود تا با کوچک شمردن مادیات، احترام و ارزش والای مخاطب را یادآور شوند؛ بنابراین، ریشهٔ اصلی کلمه به معنای دارا بودن ارزش و شایستگی فراوان است.