یعنی چه
جنگ ذاتالصواری (یا نبرد دکلها) اولین رویارویی نظامی بزرگ و گسترده دریایی میان نیروی دریایی نوپای مسلمانان و ناوگان قدرتمند امپراتوری روم شرقی (بیزانس) بود که در سال ۳۴ یا ۳۵ هجری قمری (۶۵۵ میلادی) در دریای مدیترانه رخ داد و با پیروزی قاطع مسلمانان به پایان رسید.
تلفظ
این عبارت به صورت «جَنگِ ذاتُ الصَّواری» تلفظ میشود که در آن صواری با تشدید روی حرف صاد خوانده میشود.
به انگلیسی
در منابع تاریخی انگلیسیزبان، این واقعه با نام Battle of the Masts به معنی نبرد دکلها شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این اصطلاح است، به آن «معركة ذات الصواري» یا «غزوة ذات الصواري» میگویند.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این اصطلاح «نبرد دکلها» است؛ چرا که واژه «الصواری» جمعِ «صاریة» به معنای دکل کشتی است و ذاتالصواری یعنی آنچه که دارای دکلهای بسیار است.
در قرآن
این نبرد سالها پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) و در دوران خلافت عثمان بن عفان رخ داده است؛ به همین دلیل هیچ آیه یا اشارهای درباره این جنگ در قرآن کریم وجود ندارد.
نماد چیست
این جنگ در تاریخ اسلام نماد نقطه عطف شگرف و آغاز رسمی اقتدار نظامی مسلمانان در پهنه دریاهاست. این واقعه به چند صد سال تسلط و سیادت مطلق امپراتوری بیزانس بر دریای مدیترانه پایان داد.
جمعبندی و توضیح کامل جنگ ذات الصواری
جنگ ذاتالصواری یکی از سرنوشتسازترین نبردهای صدر اسلام است که جغرافیا و توازن قدرت در دریای مدیترانه را برای همیشه تغییر داد. مسلمانان که تا پیش از آن تنها در نبردهای زمینی تخصص داشتند، با تشکیل یک نیروی دریایی نوپا به فرماندهی عبدالله بن سعد بن ابیسرح توانستند در برابر ناوگان عظیم و باوجدان امپراتوری بیزانس قد علم کنند.
نامگذاری این جنگ به «ذاتالصواری» یا «دارای دکلها» به دلیل تجمع بیسابقه صدها کشتی جنگی دکلدار در صحنه نبرد بود. این رویارویی خونین در نهایت با ابداعات تاکتیکی مسلمانان و متصل کردن کشتیها به یکدیگر، به نبردی شبیه به جنگ تنبهتن زمینی تبدیل شد و شکست سنگینی را به رومیان تحمیل کرد.
اهمیت این نبرد در تاریخ به قدری است که از آن به عنوان پایان دوران طلایی حاکمیت دریایی روم شرقی یاد میشود. این پیروزی نه تنها سواحل شام و مصر را از حملات مداوم رومیان مصون داشت، بلکه راه را برای فتوحات بعدی مسلمانان در جزایر دریای مدیترانه هموار کرد.