یعنی چه
به صید ناخواسته و تصادفی جانداران دریایی (مانند جانداران کوچکتر از اندازه قانونی، جنسیت نامناسب، یا گونههای بدون ارزش تجاری مثل دلفینها، لاکپشتها، کوسهها و مرغهای دریایی) در جریان صید تجاریِ یک یا چند گونه هدف خاص گفته میشود. این اصطلاح واژهای کلاسیک و تخصصی در حوزه شیلات و محیطزیست است و به پدیدهای اشاره دارد که طی آن روشهای صید غیرانتخابی باعث اتلاف حیات وحش آبزی میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «صَید» (با فتح صاد و سکون یاء) به معنای شکار و «جانِبی» (با کسر نون) به معنای فرعی تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح ۸ حرفی خودِ «صید جانبی» است. معادلهای دیگر آن شامل «صید ضمنی» یا «صید غیرهدف» نیز میشود.
به انگلیسی
در ادبیات بینالمللی شیلات و محیطزیست، از واژه Bycatch برای توصیف این پدیده استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای دقیق و برگردانهای فارسی این اصطلاح شامل واژگانی چون صید ضمنی، صید ناخواسته، شکار جانبی و صید غیرهدف است. متضاد آن نیز «صید هدف» یا «صید انتخابی» نام دارد.
نماد چیست
در محافل زیستمحیطی و پایداری، این واژه نماد تخریب اکوسیستم، تلفات بیرویه حیات وحش و ناکارآمدی روشهای صید صنعتی (مانند صید ترال) است. معمولاً تصویر یک لاکپشت دریایی یا دلفینِ گیر افتاده در تورهای ماهیگیری به عنوان نماد بصری این پدیده شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل صید جانبی
صید جانبی یکی از بزرگترین چالشهای زیستمحیطی در شیلات مدرن است که به صید تصادفی و ناخواسته جانداران غیرهدف در جریان ماهیگیری تجاری اشاره دارد. این پدیده شامل به دام افتادن گونههای بدون ارزش اقتصادی یا جانداران حفاظتشده مانند دلفینها، کوسهها و لاکپشتها میشود که اغلب به دلیل جراحت یا خفگی جان خود را از دست میدهند و به عنوان ضایعات به دریا بازگردانده میشوند.
بر اساس آمارهای تخصصی، صید جانبی سهم بزرگی از کل صید جهان را به خود اختصاص میدهد و در برخی روشهای مخرب مانند صید ترال یا صید میگو، میزان این صید ناخواسته به چندین برابر گونه هدف میرسد. این امر آسیبهای جبرانناپذیری به زنجیره غذایی و تنوع زیستی دریاها وارد میکند و مدیریت پایداری اقیانوسها را با اختلال مواجه میسازد.