یعنی چه
«عیون مسائل النفس» به معنای چشمهها، اصول یا گزیدهترین مباحث مربوط به نفس (روح و روان) است. در اصطلاح و کاربرد، این عبارت عنوان یکی از کتابهای برجستهٔ فلسفی و عرفانی جهان اسلام در زمینهٔ معرفت نفس و روحشناسی است که توسط علامه حسن حسنزاده آملی به زبان عربی تألیف شده است. نویسنده در این اثر، مباحث عمیق خودشناسی و تجرد نفس را در ۶۶ فصل (به تعداد نام جلاله الله) تبیین کرده و هر فصل را یک «عَین» (چشمه یا اصل) نامیده است.
تلفظ
این ترکیب به صورت عبارتی عربی و با کسرهٔ اضافه در انتهای کلمات اول و دوم خوانده میشود: عُیونِ مَسائِلِ نَّفْس.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع، خود ترکیب «عیون مسائل النفس» با ۱۴ حرف است. همچنین ممکن است به عنوان پاسخ سؤالاتی نظیر «اثر عرفانی علامه حسنزاده آملی» مطرح شود.
به انگلیسی
در ترجمههای متون فلسفی و اسلامی، برای برگردان این عنوان از عباراتی که مفهوم چشمههای اصلی، مباحث کلیدی یا روانشناسی روح را برسانند، استفاده میشود.
به عربی
این عبارت کلاً ساختار و ریشهٔ عربی دارد و در زبان مبدا به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این ترکیب «گزیدهٔ مسائل نفس»، «اصول مباحث روحشناسی» یا «سرچشمههای شناخت جان و خود» است.
در قرآن
خود این ترکیب سهجزئی به صورت یکجا در قرآن کریم نیامده است؛ اما واژههای سازندهٔ آن به فراوانی یافت میشوند. به عنوان مثال، واژه «عیون» در قرآن به معنای «چشمهها» (مانند جَنّاتٍ وَعُیُون) در توصیف بهشت به کار رفته است. همچنین واژههای «نفس» (به معنی جان و روح) و ریشه «سأل» (مسائل) بارها در آیات ذکر شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل عیون مسائل النفس
عبارت «عیون مسائل النفس» یک اصطلاح ترکیبی عربی و اصالتاً عنوان یکی از ارزشمندترین کتابهای فلسفی و عرفانی معاصر در جهان اسلام است. این اثر که توسط علامه حسن حسنزاده آملی به رشته تحریر درآمده، به بررسی عمیق و همهجانبهٔ مباحث مربوط به روح، خودشناسی و روانشناسی فلسفی میپردازد.
از نظر لغوی، کلمه «عیون» جمع «عین» است که علاوه بر چشم و چشمه، در ادبیات عرب به معنای حقیقت، اصل و گزیدهٔ هر چیز نیز کاربرد دارد. بنابراین، معنای این عنوان برگزیدهترین و بنیادیترین چشمههای معرفتی درباره روان و جان انسان است که به عنوان نمادی از دیسیپلینِ «شناخت خود برای شناخت خداوند» در حوزههای علمیه و فلسفی شناخته میشود.