یعنی چه
واژه تکدیری صفت نسبی مأخوذ از تکدیر است که دو کاربرد متفاوت دارد؛ در معنای لغوی و ادبی به حالت تیره، تار، غمانگیز و اندوهگینکننده اشاره میکند (مانند خاطرِ تکدیری). در اصطلاح حقوقی و قضایی قدیم (قانون مجازات عمومی قدیم ایران و برخی کشورهای عربی)، به ویژگی مجازاتهای مربوط به جرایم بسیار کوچک و خلافی گفته میشد؛ مانند حبس تکدیری که مجازاتی کوتاهمدت بین ۲ تا ۱۰ روز بوده است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح تاء، سکون کاف، کسر دال و یاء مدی تلفظ میشود: تَکْدیری.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه تکدیری به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی چون «مجازات جرایم کوچک قدیم» یا «منسوب به تکدیر و تیرگی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای معادل حقوقی قدیمی میتوان از واژههای Petty یا Offence-related استفاده کرد و در متون ادبی معادلهایی نظیر Darkening یا Sullied مناسب است.
به فارسی
برگردان و جایگزینهای مستقیم این واژه در زبان فارسی بر حسب سیاق متن، کلماتی مانند تیره، تار، غمانگیز، کماهمیت، جزئی و خلافی هستند.
نماد چیست
واژه تکدیری به صورت مستقل نماد فرهنگی یا هنری تثبیتشدهای نیست، اما ریشه لغوی آن (تکدیر/کدر) در ادبیات نمادی از غم، کدورت خاطر، تیرگی دل و اختلال در صفا و آرامش روانی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تکدیری
واژه تکدیری صفت نسبی ساخته شده از «تکدیر» (از ریشه عربی کدر) است که در زبان و ادبیات فارسی کاربردی دوگانه دارد. از یک سو در متون ادبی و لغوی به معنای تیره، تار و اندوهگینکننده به کار میرود و حالت مکدر بودن را میرساند.
از سوی دیگر، این کلمه واژهای اصطلاحی در نظام حقوقی قدیم ایران (قانون مجازات عمومی سابق) و حقوق برخی کشورهای عربی مانند لبنان و سوریه است. در این ساختار، به مجازاتهای بسیار سبک و بازدارنده که برای تخلفات و جرایم جزئی (خلافی) در نظر گرفته میشد، تکدیری میگفتند؛ مانند حبسهای کوتاهمدت چند روزه که با جرایم سنگینتر (جنحهای و جنایی) تفاوت داشت.