یعنی چه
قابل سرزنش به فرد، رفتار یا پدیدهای اطلاق میشود که به دلیل خطا، کوتاهی یا نقض اصول اخلاقی و منطقی، سزاوار انتقاد، توبیخ و ملامت دانسته شود.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش «قابل» (با کسره در لام به عنوان مضاف) و «سرزنش» (با سکون روی را و نون، و کسره زیر زِ) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، صفتهای هممعنی مانند ملامتپذیر، نکوهیده یا مذموم نیز به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
این واژهها در زبان انگلیسی دقیقاً مفهوم سزاوار ملامت و انتقاد بودن را منتقل میکنند.
به عربی
در زبان عربی و متون قرآنی، واژههای ملوم و ملیم برای اشخاص یا رفتارهای شایستهٔ سرزنش به کار رفتهاند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل میتوان از ترکیبهایی نظیر ملامتپذیر، سرزنشپذیر، نکوهیدنی و سزاوارِ سرکوفت استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل قابل سرزنش
عبارت «قابل سرزنش» یک ترکیب صفت بیانی ساختگی از ترکیب واژه عربی «قابل» (به معنی پذیرنده و شایسته) و واژه اصیل فارسی «سرزنش» (به معنی ملامت و نکوهش) است. این اصطلاح در ادبیات اخلاقی، حقوقی و روزمره برای توصیف رفتارها یا افرادی به کار میرود که با زیر پا گذاشتن هنجارها یا مرتکب شدن خطا، خود را در معرض نقد و توبیخ دیگران قرار دادهاند.
در متون کهن و مذهبی، مفاهیم همارز این واژه در قالب کلماتی چون «ملوم» و «ملیم» تجلی یافته است که نشاندهنده مسئولیتپذیری اخلاقی انسان در قبال اعمال خویش است. این کلمه در جدول کلمات متقاطع کاربرد فراوانی دارد و پاسخهای مترادفی چون مذموم و نکوهیده را در بر میگیرد.