یعنی چه
واژه «بذلات» جمع مؤنث سالم «بذله» است و دو معنای متمایز دارد: در کاربرد رایج فارسی به معنی شوخیها، لطیفهها، مطایبات و سخنان نغز و متبسمکننده است. در ریشه اصیل عربی نیز به معنی جامه و لباسهای پیشپاافتاده، روزمره یا لباس کار به کار میرود که برای حفظ لباسهای نو پوشیده میشوند. این کلمه در فارسی امروزی بیشتر در همان معنای اول (شوخی و لطیفه) کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه بسته به معنای مورد نظر تلفظ میشود؛ در معنای سخنان خوش و لطایف به صورت بَذَلات (بَذْله -> بَذَلات) و در معنای پوشاک و لباس کار معمولاً به صورت بِذَلات (بِذْله -> بِذَلات) تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه بذلات به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'شوخیها'، 'لطیفهها'، 'لباسهای کار' یا 'جامههای روزمره' کاربرد دارد و کلمهای ۵ حرفی است.
به انگلیسی
برگردان انگلیسی این واژه کاملاً وابسته به سیاق متن است؛ برای شوخطبعی از کلمات حوزه فکاهی و برای پوشش از کلمات حوزه لباس استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، بذلات مستقیماً به عنوان جمع بذلة برای لباس (امروزه بیشتر کتوشلوار یا لباس کار) به کار میرود و برای معنای شوخی از واژگان جایگزین استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل شوخیها، فکاهیات، هزلها، لطایف، خوشزبانیها و در بخش پوشش شامل جامهها، لباسهای پیشپاافتاده و لباس کار است.
نماد چیست
این واژه بار نمادین اسطورهای یا مذهبی ندارد. در ادبیات مکتوب، در معنای اول نماد شوخطبعی، بزم و خوشسخنی است و در معنای دوم، متون قدیمی آن را به عنوان نشانه طبقه اجتماعی، پوشش رسمی یا برعکس، لباس کار بیارزش به کار بردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل بذلات
واژه بذلات یک کلمه پنجحرفی با ریشه عربی (ب ذ ل) است که در زبان فارسی دو سرنوشت و معنای کاملاً متفاوت را تجربه کرده است. در کاربرد نخست و رایجتر میان فارسیزبانان، این کلمه جمعِ «بَذله» به شمار میرود و به معنای لطیفهها، شوخیها، مطایبات و سخنان نغز و خندهآور است که در مجالس انس و دوستی مایه تفریح خاطر میشود.
از سوی دیگر، در ریشهشناسی اصیل عربی، این واژه جمعِ «بِذله» است. در آن زبان به لباسی که بدون مراقبت ویژه و به طور مداوم در روزمره یا هنگام کار پوشیده و فرسوده میشود، بذله میگفتند که امروزه به لباس رسمی و کتوشلوار نیز اطلاق میشود. این واژه در قرآن کریم به کار نرفته است و تقابلهای معنایی آن بسته به متن، از کلمات جدی و حکمت تا لباسهای فاخر مجلسی تغییر میکند.