یعنی چه
ترکیبی وصفی متشکل از دو واژه «دختر» و «بافنده» است که به دختران یا زنان جوان شاغل در صنایع دستی نظیر قالیبافی، نساجی سنتی و جاجیمبافی اشاره دارد. این عبارت یک اصطلاح اصیل مستقل در لغتنامههای کلاسیک فارسی نیست و به صورت توصیفی کاربرد دارد.
تلفظ
واژه اول با ضمه دال و فتح تاء (دُختَر) و واژه دوم با الف مدی و فتح فاء و نون (بافَندِه) قرائت میشود که با کسره اضافه به یکدیگر متصل میگردند.
در جدول
این ترکیب در جدولهای متقاطع دقیقاً ۱۰ حرف دارد. پاسخهای موازی و مشابه آن در مسائل جدولی میتوانند گزینههایی چون دختر قالیباف یا دختر نساج باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متناسب با نوع بافت (پارچه و فرش یا بافتنیهای کاموایی) از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای حوک و نسج برای توصیف بافندگی بانوان استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Dokuma به بافتهای ساختاری مانند فرش و پارچه و Örgü به بافتنیهای دستی اشاره دارد.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه ایرانی، این مفهوم نمادی از صبر، ظرافت و هنر اصیل زنان روستایی و عشایری است. در ادبیات استعاری نیز گاهی بافنده به عنوان نمادی از سخنپرداز و آفریننده معنا تجلی مییابد. علاوه بر این، در اسطورهشناسی نجومی شرق آسیا (چین و ژاپن)، «دختر بافنده» (Zhinü/Orihime) شخصیتی افسانهای و نماد ستاره معروف نسر واقع (Vega) است که داستان عشق نافرجام او با پسر گاوچران (ستاره طایر) بخش مهمی از فرهنگ و جشنهای سنتی آنان را تشکیل میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل دختر بافنده
عبارت «دختر بافنده» در زبان فارسی یک ترکیب وصفی روان و ساده است که از دو جزء «دختر» (با ریشه کهن پارسی باستان) و «بافنده» (صفت فاعلی از مصدر بافتن) تشکیل شده است. این اصطلاح به طور مستقیم اشاره به دختران و زنان جوانی دارد که در کارگاههای سنتی یا خانگی به بافتن قالی، جاجیم، پارچه یا لباس مشغول هستند و در فرهنگ ایرانی نمادی از هنرمندی، شکیبایی و تداوم سنتهای اصیل بومی به شمار میروند.
از دیدگاه بینالمللی و اسطورهشناسی، این عنوان وزن فرهنگی بالایی در شرق آسیا دارد؛ جایی که دختر بافنده تجسم آسمانی ستاره «نسر واقع» بوده و داستان رمانتیک جدایی او از همسرش در دو سوی کهکشان راه شیری، پایه و اساس جشنهای عشاق در ژاپن و چین است. همچنین در تاریخ هنر غربی، این مضمون الهامبخش نقاشان برجستهای چون ویلیام آدولف بوگرو در خلق آثار واقعگرایانه بوده است.