یعنی چه
واژه مخترم در متون کهن به دو صورت فاعلی و مفعولی کاربرد دارد؛ در نقش فاعلی به معنای قطعکننده، رباینده و نابودکنندهای است که چیزی را از ریشه برمیکند و در نقش مفعولی به شخصی اطلاق میشود که عمرش قطع شده و به صورت ناگهانی فوت کرده است.
تلفظ
این واژه بسته به نوع کاربرد به دو صورت تلفظ میشود: مُخْتَرِم (Mokh-ta-rem) در معنای هلاککننده و مُخْتَرَم (Mokh-ta-ram) در معنای متوفی و مرده.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه ۵ حرفی معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'رباینده'، 'ناگهانمیراننده' یا 'از بیخ برکننده' به کار میرود.
به انگلیسی
برای حالت فاعلی کلماتی نظیر Destroyer و برای حالت مفعولی و اشاره به شخص مرده کلمه Deceased معادلهای دقیق آن هستند.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه است، از کلماتی مانند المهلک برای معنای برانداز و المتوفی برای معنای درگذشته استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای روان فارسی این واژه شامل 'برکننده'، 'نابودکننده' و 'ریشهکنکننده' برای مفهوم اول، و 'درگذشته' یا 'مرده' برای مفهوم دوم است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون کهن، این واژه و ریشه آن (اخترام) به عنوان نمادی از داس اجل، دست تقدیر و مرگ ناگهانی به کار میرود که رشته زندگی انسان را بیخبر و از ریشه قطع میکند.
جمعبندی و توضیح کامل مخترم
واژه مخترم یک واژه وامگرفته از زبان عربی و مشتق از ریشه سه حرفی «خ ر م» در باب افتعال است. این کلمه نباید با واژه بسیار رایج و همآوایِ «محترم» (به معنی گرامی و باارزش) اشتباه گرفته شود، چرا که از نظر معنایی کاملاً با آن متفاوت است و در متون کهن عربی و فارسی کاربرد دارد.
این کلمه در دو وجه معنایی به کار میرود؛ در وجه فاعلی به معنای برنده، رباینده و نابودکنندهای است که چیزی را از بیخ و بن برمیکند. در وجه مفعولی نیز به معنای کسی است که رشته حیاتش بریده شده و به طور ناگهانی فوت کرده است. این کلمه در قرآن مجید به صورت مستقیم به کار نرفته است.
در حوزه ادبیات، مخترم تجسمی از مفهوم فنا، دست تقدیر و مرگ ناگهانی است که زندگی انسان را ناگهان دستخوش تغییر و نابودی میسازد. در طراحهای جدول نیز به عنوان یک واژه ۵ حرفی با راهنماهایی نظیر هلاککننده یا قطعکننده شناخته میشود.