شقص یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل شقص

واژه «شقص» یک کلمه اصیل عربی و کم‌کاربرد در زبان فارسی امروزی است که در فرهنگ‌های لغت معتبری نظیر لغت‌نامه دهخدا به معنای سهم، نصیب، بهره و قطعه‌ای از زمین یا مال مشترک تعریف شده است. این واژه از ریشه عربی (ش ق ص) می‌آید که مفهوم تقسیم کردن به اجزا و سهم‌بندی عادلانه را در خود دارد. متضادهای آن شامل مفاهیمی چون کل، تمام و مجموع است، چرا که شقص همواره به جزئی از یک کل اشاره دارد.

در گذشته، این واژه کاربرد حقوقی و فقهی فراوانی داشته و اصطلاحاتی نظیر «شقص مشاع» مکرراً برای اشاره به سهم تفکیک‌نشده از یک ملک شریکی به کار می‌رفته است. شایان ذکر است که برخلاف تصور برخی، این کلمه در متن قرآن مجید نیامده و بیشتر در احادیث، متون فقهی قدیمی و ادبیات کهن یافت می‌شود و جمع تکسیر آن نیز «اشقاص» است.