یعنی چه
اسیر در لغت به معنی کسی است که در جنگ یا هر موقعیت دیگری دستگیر شده و آزادیاش سلب گردیده است. در مفهوم کنایی و ادبی نیز به فردی گفته میشود که شدیداً دلبسته، شیفته یا پابند کسی یا چیزی (مانند عشق یا تعلقات مادی) شده باشد.
متضاد
کلماتی که مفهوم مخالف و ضد اسارت و بندگی را میرسانند و بر آزادی و رهایی دلالت دارند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه عربی «أ س ر» گرفته شدهاند که در اصل به معنی محکم بستن چیزی با بند و طناب است.
در جدول
کلمه اسیر در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «گرفتار»، «زندانی جنگی» یا «بندی» به کار میرود و دقیقاً دارای ۴ حرف است.
به انگلیسی
معادلهای رایج در زبان انگلیسی برای اشاره به شخص دربند، زندانی یا برده.
به عربی
واژه اسیر خود ریشه عربی دارد و در این زبان نیز به همین صورت یا به شکل مأسور استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی هم از وامواژه اسیر و هم از واژه اصیل توتساک برای بیان این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی چون بندی، دربند، گرفتار و محبوس است که سلب آزادی شخص را توصیف میکنند.
در قرآن
این کلمه و مشتقاتش مانند «أُسَارَىٰ»، «أَسْرَىٰ» و فعل «تَأْسِرُونَ» بارها در قرآن آمدهاند. مشهورترین آنها آیه ۸ سوره انسان است: «وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا» که به فضیلت اطعام و نیکوکاری در حق اسیران اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل اسیر
واژه «اسیر» ریشهای عربی دارد و از ماده «أ س ر» به معنی محکم بستن با طناب مشتق شده است. این کلمه در معنای حقیقی خود به فردی اطلاق میشود که در جریان جنگ یا شرایطی مشابه، آزادی خود را از دست داده و در بند دشمن یا نیروی مسلط قرار گرفته است. در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز به حقوق و نحوه برخورد انسانی با اسیران جنگی تاکید ویژهای شده است.
در ادبیات و فرهنگ فارسی، این واژه بسط معنایی یافته و کاربردهای کنایی و عرفانی گستردهای پیدا کرده است؛ به طوری که «اسیر عشق» به عاشق دلباخته و بیاختیار اشاره دارد و «اسیر خاک» یا «اسیر تن» نمایانگر روحی است که در مادیات دنیا زندانی شده است. در مجموع، این کلمه نماد عجز، سلب آزادی و وابستگی شدید است.