یعنی چه
بهار اولین فصل سال خورشیدی (بین زمستان و تابستان) است که با اعتدال هوا، زنده شدن زمین، رویش گیاهان و شکوفه دادن درختان شناخته میشود. در مفهوم مجازی، این واژه به معنای دورهٔ شادابی، جوانی، اوج شکوفایی و تازگی نیز به کار میرود و در ادبیات کهن گاه به معنای بتکده و معبد (مانند نوبهار بلخ) یا شکوفه درختان آمده است.
متضاد
اصلیترین متضاد فصل بهار از نظر چرخه طبیعت، پاییز یا خزان است که فصل ریزش برگهاست. همچنین زمستان نیز به عنوان فصل سرما و خواب طبیعت، نقطه مقابل بهار قرار دارد.
هم خانواده
واژههای مشتق و ترکیبیافته از ریشه بهار که با مفهوم این فصل، زیبایی یا سرسبزی آن در ارتباط هستند.
ریشه
این واژه ریشه در زبانهای ایرانی باستان دارد. در زبان اوستایی به صورت «وَنـْهَرَ» (Vaṅhara) و در زبان پهلوی (فارسی میانه) به صورت «وَهار» (Wahār) به کار میرفته که به مرور زمان در فارسی دری به «بهار» تبدیل شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «بهار» معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که پرسشهایی نظیر 'فصل اول سال'، 'مظهر شکوفایی' یا 'فصل ربیع' را مطرح میکنند. این کلمه ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه اصلی برای فصل بهار Spring است. این واژه خود مفهوم جهیدن، چشمه و رشد ناگهانی را نیز در خود دارد.
به عربی
معادل دقیق فصل بهار در زبان عربی «الربیع» است. لازم به ذکر است که خود کلمه بهار در قرآن نیامده، اما در آیات متعددی (مانند آیه ۵۰ سوره روم) پدیدههای بهاری و زنده شدن زمین به تصویر کشیده شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه «Bahar» به عنوان وامواژه از فارسی استفاده میشود، هرچند برای مشخص کردن دقیق فصل اول سال بیشتر از ترکیب «İlkbahar» (به معنی بهار اول) استفاده میکنند.
نماد چیست
بهار در فرهنگهای مختلف، بهویژه در فرهنگ ایرانی و نوروز، نماد نوسازی، تولد دوباره طبیعت پس از مرگ زمستانی، امید، طراوت و پاکی است. در ادبیات عرفانی و دینی نیز بهار نمادی عینی از روز رستاخیز و زنده شدن مردگان در محشر به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بهار
واژهٔ «بهار» یکی از زیباترین و کلیدیترین واژگان در فرهنگ، ادبیات و گاهشماری ایرانی است. این واژه که ریشه در زبانهای کهن اوستایی و پهلوی دارد، در گام نخست به عنوان اولین فصل سال خورشیدی شناخته میشود؛ زمانی که طبیعت از خواب زمستانی برمیخیزد، اعتدال بر هوا حاکم میشود و درختان شکوفه میدهند. آغاز این فصل با جشن باستانی نوروز پیوند خورده است که خود گویای اهمیت تام این مفهوم در زیستبوم فرهنگی ایرانیان است.
علاوه بر معنای طبیعی، بهار در ادبیات فارسی کاربرد مجازی گستردهای دارد و استعاره از دوران جوانی، شادابی، نشاط و اوج شکوفایی زندگی انسان است. همچنین در متون مذهبی و تفاسیر، دگرگونی طبیعت در بهار به عنوان نشانهای آشکار از معاد و قدرت الهی در زنده کردن زمینِ مرده یاد میشود که امید و حرکت دوباره را در روح انسان زنده میکند.