یعنی چه
واژه «اجتراء» مصدر باب افتعال از ریشه عربی «ج ر أ» است و در لغت به معنای دلیر گردیدن بر کسی یا کاری، جسارت به خرج دادن و اقدام بیباکانه است. این کلمه در کاربردهای گوناگون میتواند بار معنایی خنثی (شجاعت در اقدام) یا بار معنایی منفی (تجاوز از حد، گستاخی و بیادبی) داشته باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «اِجتِراء» با کسره همزه و تاء، و سکون جیم است که در زبان فارسی معمولاً همزه پایانی آن تلفظ نمیشود و «اجترا» خوانده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «اجتراء» یک پاسخ ۶ حرفی است که به عنوان معادل کلماتی نظیر جسارت ورزیدن، گستاخی، دلیری و بیباکی به کار میرود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم «اجتراء» در زبان انگلیسی، بسته به لحن مثبت یا منفی متن، از واژگانی چون Audacity و Boldness برای شجاعت و از Temerity یا Impertinence برای گستاخی و بیادبی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی واژه اجتراء شامل کلماتی چون دلیری، بیباکی، پروانمودن، شهامت و در برخی بافتهای کلامی، گستاخی و دستدرازی (تطاول) است.
در قرآن
واژه «اجتراء» با این ساختار گرامری و همچنین سایر مشتقات ریشه ثلاثی مجرد آن (ج ر أ) در متن قرآن کریم به طور قطعی به کار نرفتهاند و کاربرد مستقیم قرآنی ندارد؛ بلکه کاربرد آن عمدتاً در متون ادبی، فقهی و اخلاقی عربی و فارسی است.
نماد چیست
این واژه نماد فیزیکی یا باستانی خاصی ندارد، اما در مفهوم شناسی ادبی و اخلاقی، نمادی از «عبور از مرزهای تعیینشده (چه مثبت به معنای شکستن ترس و چه منفی به معنای گستاخی)» و «شجاعتِ اقدام بدون واهمه از پیامدها» به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اجتراء
واژه «اجتراء» یک مصدر عربی از باب افتعال است که به زبان فارسی راه یافته و مفهوم مرکزی آن پیرامون «جرأت پیدا کردن و جسارت ورزیدن» میچرخد. این کلمه دو رویه معنایی متفاوت دارد؛ در رویه مثبت و خنثی به معنای دلیری، شهامت و اقدام بیباکانه است و در رویه منفی، به معنای پا فراتر گذاشتن از حد خود، گستاخی و بیادبی تعبیر میشود. در متون قدیمی و فقهی نیز اصطلاح «تجرؤ» یا «اجتراء» گاه به معنای اقدام بر محرمات با بیباکی به کار میرود.
این واژه از ریشه ثلاثی «ج ر أ» مشتق شده و با کلماتی مانند جرأت و جریء همخانواده است. اگرچه در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی برای مفاهیم دلیری و گستاخی شناخته میشود، اما در متن قرآن کریم کاربرد مستقیمی ندارد و بیشتر یک واژه انتزاعیِ رفتاری در ادبیات کلاسیک محسوب میشود.