یعنی چه
عبارتی است عربی به معنای «پذیرفته نیست عذر او» یا «معذور شمرده نمیشود». این ترکیب مضارع مجهول منفی معمولاً در متون فقهی، حقوقی و ادبی برای اشاره به کسی به کار میرود که هیچ بهانه، توجیه یا عذری برای خطایش مسموع و مقبول نیست و باید پاسخگوی اعمالش باشد.
تلفظ
این عبارت به صورت «لا یُعْذَر» با ضمه روی حرف عین و سکون روی حرف ذال تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، این کلمه به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «عذرش پذیرفته نیست» یا «معذور نیست» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد حقوقی یا عمومی، معادلهای فوق مفهوم نپذیرفتن عذر را رسانند.
به عربی
این عبارت خود ساختاری عربی دارد و مترادفات همزبان آن بر عدم پذیرش پوزش دلالت میکنند.
به فارسی
در برگردان روان فارسی میتوان از واژههایی مانند «غیرمعذور»، «بهانهناپذیر» یا ترکیب کنایی «رو سیاه در توجیه» استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل لا یعذر
عبارت «لا یعذر» یک ترکیب فعلی مجهول از ریشه عربی «ع ذ ر» است که به ادبیات فقهی، حقوقی و دینی فارسی راه یافته است. این عبارت دقیقاً به معنای آن است که عذر، بهانه یا پوزش فرد در برابر قانون یا تکلیفی مشخص، دیگر مسموع و قابل پذیرش نیست و وی ملزم به پاسخگویی و تحمل عواقب کار خود است.
یکی از معروفترین کاربردهای حقوقی و فقهی این مفهوم در قاعده «الجَهلُ بِالقانون لا یُعذَر لِأَحَد» متجلی میشود؛ قاعدهای که بیان میکند ناآگاهی از قانون، رافع مسئولیت کیفری یا مدنی هیچکس نیست. در متون قرآنی و کلامی نیز مفاهیم همراستا با آن برای توصیف کسانی به کار میرود که در روز حساب، حجت بر آنها تمام شده و بهانهتراشیهایشان سودی به حالشان نخواهد داشت.