یعنی چه
واژه خاص به معنای چیزی است که شامل همه نشود و دارای ویژگیهای متمایز، منحصربهفرد یا اختصاصی باشد. این کلمه در ادبیات و گفتگوهای روزمره دقیقاً در نقطه مقابل «عام» یا «عمومی» به کار میرود.
مترادف
کلماتی که تفکیککننده یک پدیده یا مفهوم از حالت کلی و همگانی هستند.
متضاد
واژههایی که بر شمول همهجانبه، اشتراک و عدم تمایز دلالت دارند.
در جدول
پاسخ دقیق سه حرفی برای این کلمه در جدول، خود واژه «خاص» است و کلمات ویژه و ناب نیز از گزینههای متداول دیگر هستند.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، از واژههای مختلفی برای رساندن مفهوم تمایز یا انحصار در انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
ریشه این واژه عربی است و در خود زبان عربی نیز با تشدید کاربرد وسیعی دارد.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه اوزل پرکاربردترین معادل برای رساندن معنای اختصاصی و ویژه است.
جمعبندی و توضیح کامل خاص
واژه «خاص» یک صفت مشبهه با ریشه عربی (خ-ص-ص) است که مفهوم تفکیک، انحصار و متمایز ساختن یک چیز از میان توده یا حالت عمومی را در خود دارد. این کلمه در زبان فارسی از چنان جایگاه محکمی برخوردار است که پایهگذار کلمات فراوان دیگری مانند خصوصیت، اختصاص، خواص و تخصیص شده و نقشی کلیدی در ساختارهای فلسفی، منطقی و ادبی بازی میکند.
در فرهنگ اجتماعی و ادبی، خاص بودن به نوعی ارزش، برگزیدگی و اصالت اشاره دارد. این مفهوم در مقابل «عوام» یا «عام» صفآرایی میکند و نشاندهنده کیفیتی فراتر از سطح معمول است. در متون قرآنی نیز هرچند خود کلمه به این شکل رایج نیست، اما صورت مؤنث آن یعنی «خاصّةً» یکبار در سوره انفال برای اشاره به هشداری فراتر از یک گروه مخصوص به کار رفته است.