یعنی چه
عبارت «جد بلیغ» از دو واژه عربی «جِدّ» (به معنی کوشش و جدیت) و «بَلیغ» (به معنی رسا، کامل و اثرگذار) تشکیل شده است. این ترکیب اصطلاحی به معنای به کار بستن تمام توان، همت عالی و نهایت تلاش برای رسیدن به یک هدف است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با کسر حرف جیم و تشدید دال در کلمه اول، و فتح باء و سکون یاء در کلمه دوم به صورت «جِدِّ بَلیغ» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «جد بلیغ» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی چون «تلاش فراوان»، «کوشش سخت» یا «اهتمام ویژه» به کار میرود.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این اصطلاح در زبان انگلیسی از عباراتی استفاده میشود که بر شدت و جدی بودن کوشش تأکید دارند.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب شامل کلماتی چون «تلاش خستگیناپذیر»، «سعی فراوان»، «پشتکار فراوان» و «جانفشانی در کار» است.
در قرآن
عین ترکیب «جد بلیغ» در قرآن کریم نیامده است. با این حال، واژه «بَلیغ» در آیه ۶۳ سوره نساء برای توصیف سخن اثرگذار و کلمه «جَدّ» (با فتح جیم به معنی عظمت) در آیه ۳ سوره جن آمده است که با معنای کوشش متفاوت است. مفهوم تلاش شدید در آیاتی مانند «وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَىٰ» تجلی دارد.
نماد چیست
این عبارت در متون ادبی و کهن نماد انتزاعیِ همت بلند، اراده استوار و به کارگیری تمام ظرفیتهای فردی برای دستیابی به مقصود است.
جمعبندی و توضیح کامل جد بلیغ
ترکیب وصفی «جِدّ بَلیغ» یک اصطلاح ادبی مأخوذ از زبان عربی است که از دیرباز در نثر کلاسیک و متون کهن فارسی مانند تاریخ بیهقی و کلیله و دمنه به وفور استفاده شده است. این عبارت زمانی به کار میرود که نویسنده میخواهد بر نهایتِ کوشش، جدیت و اهتمامِ همهجانبه برای انجام یک کار تأکید کند.
از نظر ساختاری، کلمه «جِد» به معنی کوشش در مقابل هزل و شوخی قرار دارد و «بلیغ» صفت مؤکدی است که رسایی و کمال این تلاش را زنده میکند. بنابراین، جد بلیغ صرفاً یک تلاش معمولی نیست، بلکه مجاهدتی هوشمندانه، عمیق و اثرگذار است که تا رسیدن به نتیجه مطلوب ادامه مییابد.