یعنی چه
«قابل تأسف» صفتی مرکب در زبان فارسی است و به رخداد، رفتار یا وضعیتی نامطوب و ناگوار اشاره دارد که حس حسرت، پشیمانی، دلسوزی یا اندوه شدید را در انسان برمیانگیزد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «قابل» (با کسرهٔ اضافه) و «تأسف» (با همزه و تشدید روی سین) تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این مفهوم با توجه به تعداد حروف میتواند خودِ ترکیب «قابل تاسف» (۸ حرف) یا مترادفهای آن باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که بار معنایی حسرتبار، ناامیدکننده یا شایستهٔ سرزنش و اندوه را دارند، معادل این عبارت قرار میگیرند.
به عربی
از آنجا که ریشهٔ «تأسف» عربی است، در زبان عربی نیز از مشتقات همین ریشه برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و سره یا واژههای رایج فارسی برای این ترکیب شامل اسفبار، حسرتبرانگیز، مایهٔ دلسوزی، غمانگیز و ناگوار هستند که همگی بار اندوه و پشیمانی دارند.
نماد چیست
این عبارت یک مفهوم انتزاعی از حسرت است و نماد تصویری یا مادی ثبتشدهای در فرهنگ عامه ندارد، اما مجازاً با مفاهیمی چون شکست، وضعیت ناخوشایند و اندوه پیوند دارد.
جمعبندی و توضیح کامل قابل تاسف
ترکیب وصفی «قابل تأسف» از الحاق واژهٔ عربی «قابل» (به معنی پذیرنده یا شایسته) و «تأسف» (از ریشه أسف به معنی اندوه و دریغ) ساخته شده است. این عبارت در ادبیات رسمی، خبری و روزمره برای توصیف شرایط، رویدادها یا رفتارهایی به کار میرود که مطلوب نبوده و در ناظران حس ناراحتی، پشیمانی یا ناخشنودی عمیقی ایجاد میکند.
اگرچه خود این ترکیب عینا در قرآن کریم نیامده است، اما ریشهٔ آن یعنی «أسف» در آیاتی مانند آیه ۸۴ سوره یوسف به معنای اندوه شدید به کار رفته است. در بازیهای جدول و سرگرمی، این کلمه دقیقاً ۸ حرف دارد و معادلهای فارسی آن نظیر «اسفبار» یا «ناگوار» نیز از پاسخهای رایج به شمار میروند.
در دایرهٔ واژگان بینالمللی، این کلمه با صفاتی چون Regrettable و Unfortunate در انگلیسی و مُؤْسِف در عربی همپوشانی کامل دارد و بازتابدهندهٔ جنبههای منفی و در عین حال ترحمبرانگیز یک موقعیت است.