بخندید یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بخندید

واژهٔ «بخندید‌» یک فعل اصیل فارسی از مصدر خندیدن است که دو ساختار دستوری متفاوت را در خود جای داده است. در زبان روزمره و معاصر، این کلمه بیشتر به عنوان فعل امر برای دوم شخص جمع (یا حالت محترمانه مفرد) به کار می‌رود و دعوتی است به شادمانی، لبخند زدن و دوری از اندوه. در مقابل، در شاهکارها و متون کهن ادب پارسی، این واژه بارها در نقش فعل ماضی سادهٔ سوم شخص مفرد به معنی «خندید» زیوربخش جملات بوده است.

از منظر ریشه‌شناسی، بن مضارع «خند» ریشه در زبان‌های ایران باستان و زبان پهلوی دارد و به نظر می‌رسد در ابتدای پیدایش یک واژهٔ نام‌آوا (صداپرداخت) برآمده از صدای قهقهه بوده است. این واژه در فرهنگ عمومی و نشانه‌شناسی نماد صلح، دوستی، انرژی مثبت و رهایی از تنش‌های روانی است.

اگرچه خود این لفظِ فارسی در قرآن کریم وجود ندارد، اما مفهوم و ریشهٔ عربی هم‌تراز آن یعنی «ضحک» بارها در آیات الهی مطرح شده است؛ از جمله آیه ۸۲ سوره توبه که به موضوع کم خندیدن و بسیار گریستنِ برخی افراد اشاره دارد و یا آیه ۱۹ سوره نمل که تبسم و خندهٔ حضرت سلیمان از گفتار مورچه را روایت می‌کند.