یعنی چه
این واژه بر اساس تلفظ سه معنی اصلی دارد: ۱. مِطرَدَه به معنی پارچه یا لته کهنهای که مرطوب کرده و داخل تنور را با آن پاک میکنند. ۲. مَطرَدَه به معنی وسط و میانه راه، و نیز وسیله راندن. ۳. مُطَّرَدَه (مؤنث مطرد) به معنی امر پیوسته، جاری، مستمر و باقاعده است.
تلفظ
تلفظ این واژه بسته به معنای مورد نظر تفاوت دارد؛ برای ابزار تنورپاککن به کسر میم (مِطرَدَه)، برای میانه راه به فتح میم (مَطرَدَه)، و برای مفهوم استمرار به ضمه میم و تشدید راء (مُطَّرَدَه) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه پنجحرفی به عنوان پاسخ برای راهنمای «پارچه کهنه تنورپاککن» یا «قاعده مستمر و پیوسته» کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادل انگلیسی واژه بر اساس معنای مدنظر تعیین میشود؛ برای ابزار نظافت تنور از واژههای مربوط به دستمال و برای معنای ساختاری از واژههای مربوط به تداوم استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه (ط ر د) مشتق شده است و در زبان عربی فصیح به عنوان اسم ابزار یا صفت به کار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی این واژه شامل تنورپاککن و لته برای معنای ابزاری، وسط جاده برای معنای مکانی، و واژههایی چون پایدار، مداوم، نظاممند و قانونمند برای معنای وصفی آن است.
نماد چیست
مطرده یک واژه کاملاً کاربردی، لغوی یا فقهی است و در ادبیات عرفانی، نمادگرایی اسطورهای یا فرهنگ عامه مظهر یا نماد مفهوم خاصی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل مطرده
واژه «مطرده» یک کلمه اصیل عربی است که وارد زبان فارسی شده و در متون کهن و واژهنامههای معتبری چون دهخدا و منتهیالارب به آن اشاره شده است. این واژه بسته به حرکتگذاری و تلفظ، معانی کاملاً متفاوتی به خود میگیرد؛ در حالت مِطرَدَه به معنی لته و پارچه کهنهای است که برای تمیز کردن تنور به کار میرود، در حالت مَطرَدَه به معنی میانه راه است و در حالت مُطَّرَدَه به معنای امر پیوسته، جاری و قاعدهمند استفاده میشود.
در فارسی امروز، کاربرد ابزاری آن (پارچه تنور) کاملاً منسوخ شده است، اما صورت مؤنث آن یعنی «مُطَّرَدَه» هنوز هم گاهی در متون علمی، حقوقی و فقهی به عنوان صفت برای قوانین و قواعدی که استمرار دارند و بدون استثنا اجرا میشوند (مانند قاعده مطرده) به چشم میخورد. این کلمه نباید با واژه «مطرد» به معنی راندهشده اشتباه گرفته شود.