یعنی چه
«ایبتغون» (در اصل أَيَبْتَغُونَ) یک فعل مضارع پرسشی در زبان عربی است. این کلمه از ترکیب «أَ» (آیا) و «یَبْتَغُونَ» (میجویند/طلب میکنند) تشکیل شده و به معنای جستوجو کردن، خواستن و تلاش برای به دست آوردن چیزی (مانند عزت، قدرت یا مال) است.
تلفظ
تلفظ صحیح قرآنی این واژه به صورت «أَیَبْتَغُونَ» است که در آن همزه و یاء دارای فتحه، باء ساکن، تاء فتحه، غین ضمه و واو مدّی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه به عنوان یک فعل قرآنی ۷ حرفی با راهنمای «آیا میجویند» یا «آیا طلب میکنند» شناخته میشود.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی عبارات قرآنی، این واژه معادل افعالی همچون seek (جستوجو کردن) یا desire (خواستن) به صورت پرسشی ترجمه میشود.
به فارسی
این کلمه ریشه مستقل فارسی ندارد و یک فعل عربی است؛ معادل دقیق فارسی روان آن عباراتِ «آیا جستوجو میکنند»، «آیا میخواهند» و «آیا در پیِ کسبِ ... هستند» میباشد.
در قرآن
این واژه به طور مشخص در سوره نساء آیه ۱۳۹ آمده است؛ خداوند درباره کسانی که کافران را به سرپرستی میگیرند میفرماید: «أَيَبْتَغُونَ عِندَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا» یعنی آیا در پی کسب عزت و قدرت نزد آنها هستند؟ در حالی که تمام عزت از آن خداست.
نماد چیست
این کلمه نماد اسطورهای یا تاریخی ندارد، اما در فرهنگ قرآنی نمادی از «استفهام توبیخی» است؛ یعنی سرزنش انسانهایی که به جای منبع اصلی (خداوند)، درگاه و مسیرهای اشتباه و کاذب را برای رسیدن به عزت و منفعت دنیوی جستوجو میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل ایبتغون
واژه «ایبتغون» (أَيَبْتَغُونَ) یک فعل مضارع پرسشی و توبیخی از زبان عربی است که در متون قرآنی کاربرد دارد. این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد «ب غ ی» (بغی) مشتق شده و در باب افتعال (ابتغاء) به معنی تلاش فراوان و با برنامه برای جستوجو و به دست آوردن چیزی به کار میرود. در ساختار این کلمه، همزه پرسشی در ابتدا جای گرفته تا مفهوم «آیا میجویند؟» را بسازد.
نمونه بارز و شاخص این کلمه در آیه ۱۳۹ سوره مبارکه نساء دیده میشود که خداوند با بیانی ملامتگرایانه، کسانی را که برای کسب اعتبار و قدرت به سراغ کافران میروند به چالش میکشد. این لفظ در زبان فارسی به عنوان کلمه مستقل استفاده نمیشود، اما در حل جدولها و مطالعات قرآنی به عنوان اصطلاحی هفتحرفی با معنای طلب کردن و جستوجو کردن شناخته میشود.