یعنی چه
خیز گرفتن در معنای حقیقی به حالت جمع شدن بدن برای پریدن و جهش بلند (مانند آمادگی شیر برای شکار) گفته میشود و در معنای کنایی و امروزی، به معنای دورخیز کردن، شتاب گرفتن و آمادگی کامل برای شروع یک حرکت، حمله یا اقدام بزرگ است.
تلفظ
این اصطلاح از واژهٔ «خِیز» (با مصوت مجهول یا کسرهٔ کشیده) و فعل «گِرفتن» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند خیز گرفتن، خیز برداشتن و جهیدن به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای انتقال این مفهوم در زبان انگلیسی از افعالی استفاده میشود که نشاندهنده جهش ناگهانی یا تمرکز قوا برای حرکت سریع هستند.
به عربی
در زبان عربی با توجه به بافت متن، از عباراتی که معنای آمادگی برای قفز (پرش) یا نهوض (برخاستن) را افاده میکنند، استفاده میشود.
به فارسی
از واژهها و عبارات هممعنی آن در زبان فارسی میتوان به خیز برداشتن، پرش گرفتن، جستن، تکاپو کردن و تاخت برداشتن (در متون ادبی) اشاره کرد.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، این حالت بهویژه یادآور وضعیت پلنگ یا شیر پیش از جهش است و نمادی از تمرکز کامل، جمعآوری انرژی، هوشیاری و آمادگی تام برای یک اقدام سرنوشتساز یا حمله به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل خیز گرفتن
اصطلاح «خیز گرفتن» یک ترکیب فعلی اصیل در زبان فارسی است که ریشه در بن مضارع فعل «خاستن» (به معنی برخاستن و بلند شدن) دارد. این عبارت در اصل تصویرگر رفتار جانوران شکاری است که پیش از پریدن، بدن خود را جمع میکنند تا بیشترین نیروی ممکن را برای جهش آزاد کنند.
امروزه این اصطلاح کاربرد کنایی گستردهای یافته است و در عرصههای اجتماعی، سیاسی و روزمره به معنای دورخیز کردن، برنامهریزی دقیق و جمعآوری قوا برای شروع یک کار بزرگ، پروژه جدید یا حرکتی شتابان به سوی موفقیت به کار میرود.