یعنی چه
در علم اصول فقه، مصلحت تسهیل به این معناست که خداوند برای راحتی جامعه و جلوگیری از بهزحمت افتادن مردم، مبنای احکام را بر آسانگیری قرار داده است؛ به طوری که مکلّفان میتوانند به جای جستجوی طولانی برای رسیدن به علم قطعی، به ظنهای معتبر عقلایی (مانند قول متخصص یا فرد ثقه) تکیه کنند.
تلفظ
این عبارت به صورت «مَصْلَحَتِ تَسْهیل» (maslahat-e tashil) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدول خودِ «مصلحت تسهیل» با ۱۰ حرف است که به قانون آسانگیری در شریعت اشاره دارد.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی برای اصطلاح مصلحت تسهیل از عبارات مربوط به اصول آسانسازی و قواعد راحتی مکلفین استفاده میشود.
به عربی
در فقه اسلامی ریشه این واژه عربی است و به صورت مصلحة التسهیل یا التیسیر به کار میرود.
به فارسی
برگردان روان فارسی این اصطلاح تخصصی، «آسانگیری تشریعی» یا «مصلحت امتنانی» است که به معنای ترخیص و گشایش در قوانین برای رفاه حال مردم میباشد.
جمعبندی و توضیح کامل مصلحت تسهیل
عبارت «مصلحت تسهیل» بر خلاف ظاهر عرفی آن، یک اصطلاح تخصصی و دقیق در علم اصول فقه اسلامی است. این اصل بیانگر آن است که شارع مقدس (خداوند) تکالیف دینی را بر پایه سختگیری بنا نکرده، بلکه مصلحت جامعه و راحتی مکلفان را در نظر گرفته است تا از عسر و حرج (سختی شدید) جلوگیری شود.
بر اساس این مبنا، در شرایطی که دسترسی به علم قطعی برای احکام دشوار است، مکلفان میتوانند به امارات و نشانههای معتبر عقلایی مانند نظر یک متخصص یا فرد مورد اعتماد بسنده کنند. این قاعده ریشه در آیات قرآنی نظیر «یرید الله بکم الیسر ولا یرید بکم العسر» دارد و نماد بارز آن در فقه، قاعده شریعت سمحه سهله (شریعت بخشنده و آسان) است.