یعنی چه
واژهٔ «شیرمست» در زبان فارسی به حیوان شیرخوار و حلالگوشتی (مانند بره، بزغاله، گوساله یا آهو) اطلاق میشود که کمتر از شش ماه سن دارد و به دلیل تغذیهٔ فراوان از شیر مادر، بسیار چاق، سرحال، تنومند و پرانرژی شده است. در معنای مجازی و عامیانه نیز گاه به کودکانِ تپل، شاداب و نازپرورده گفته میشود که جثهای کاملاً سالم و پرانرژی دارند.
تلفظ
این کلمه از دو بخش «شِیر» (با مصوت بلند) و «مَسْت» (با فتح م) تشکیل شده و به صورت سرهم تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «بره یا بزغاله چاق و شیرخوار»، «حیوان شیرخوارِ فربه» یا «مست از وفور شیر»، کلمهٔ ۶ حرفی «شیرمست» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ milk-drunk دقیقاً به حالت مستی، کرختی و شادابی نوزاد یا حیوان پس از نوشیدن مقدار زیادی شیر اشاره دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی تعبیر دقیق و تحتاللفظی süt sarhoşu برای این حالت سرزندگی و مستی ناشی از وفور شیر به کار میرود.
به فارسی
برگردانها و واژههای معادل خالص فارسی برای این کلمه شامل ترکیبهایی چون برهٔ فربه، کهره یا بزغالهٔ چاق و چله، سیرشیر و برهٔ ششماههٔ پرواری است.
جمعبندی و توضیح کامل شیرمست
واژهٔ «شیرمست» یکی از ترکیبهای مرخم، اصیل و پرمعنا در زبان فارسی دری است که از پیوند دو کلمهٔ «شیر» و «مست» ساخته شده است. این واژه در اصل برای توصیف حیوانات شیرخوار حلالگوشت و وحشی (مانند بره، کهره و آهو) به کار میرود که به دلیل وفور نعمت و نوشیدن بیش از حد شیر مادر، جثهای فربه، پرانرژی و سرشار از طراوت یافتهاند.
در ادبیات کلاسیک فارسی، شاعران بزرگی همچون نظامی گنجوی و سنایی از این واژه به عنوان نمادی برای شادابی طبیعی، بیغمی، بیدفاع بودن در برابر صیاد و همچنین فربهی و فراوانی نعمت استفاده کردهاند. وجههٔ تصویری این واژه آنچنان قوی است که در برخی گویشهای محلی و زبان تاجیکی، به مجاز برای توصیف کودکانِ تپل، نازپرورده و پر از طراوتِ جوانی نیز استفاده میشود.