یعنی چه
درشتمولکول یا ماکرومولکول به مولکولهایی بسیار بزرگ از نظر جرم و اندازه گفته میشود که معمولاً از اتصال هزاران اتم یا واحدهای کوچکتر به نام مونومر تشکیل شدهاند. این ترکیبات نقش حیاتی در ساختار و عملکرد موجودات زنده دارند و به چهار دسته اصلی کربوهیدراتها، لیپیدها، پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک (مانند DNA و RNA) تقسیم میشوند.
تلفظ
این واژه به صورت «دُرُشتمولکول» تلفظ میشود که ترکیبی از واژه فارسی «درشت» و وامواژه علمی «مولکول» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه خود «درشت مولکول» با ۱۰ حرف است و گاهی از مترادفهای آن نظیر ماکرومولکول یا بسپار نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
اصطلاح علمی استاندارد در زبان انگلیسی برای این واژه Macromolecule است.
به عربی
در متون علمی عربی از عبارات جزيء ضخم یا الجزيئات الضخمة و گاهی به صورت مستقیم از معادل صوتی آن یعنی ماكرومولكول استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این واژه به صورت Makromolekül نگاشته و شناخته میشود.
نماد چیست
درشتمولکولها فرمول شیمیایی یا نماد استاندارد و یکتایی ندارند، زیرا هرکدام ساختار متفاوتی دارند (مانند فرمول اختصاصی سلولز یا پروتئینها). در برخی متون علمی بینالمللی ممکن است به صورت اختصاری با MM یا پیشوند -macro نشان داده شوند.
جمعبندی و توضیح کامل درشت مولکول
درشتمولکولها ترکیبات غولآسایی هستند که سنگ بنای ساختارهای زیستی و شیمیایی را تشکیل میدهند. این مولکولها معمولاً از پیوستن واحدهای کوچکتر و تکرارشوندهای به نام مونومر در فرآیند پلیمریزاسیون پدید میآیند؛ هرچند برخی از آنها مانند بعضی چربیهای پیچیده، ساختار زنجیرهای پلیمری ندارند اما به دلیل بزرگی جثه و جرم اتمی بالا در این دسته قرار میگیرند.
از آشناترین نمونههای درشتمولکولها میتوان به دیانای (DNA) که حامل اطلاعات ژنتیکی است، پروتئینها که کارهای اجرایی سلول را انجام میدهند، و نشاسته و سلولز اشاره کرد. شناخت این مواد به دانشمندان کمک میکند تا هم ساختار درونی بدن موجودات زنده را بهتر درک کنند و هم در صنایع تولید مواد مصنوعی مانند پلاستیکها و پلیمرهای کاربردی گامهای موثرتری بردارند.