یعنی چه
واژهٔ «اونان» در زبان فارسی معنای واژگانی مستقل و عام ندارد. این کلمه در واقع آوانویسی یک نام خاص عبری (Onan) از متون عهد عتیق (سفر پیدایش) است که به عنوان دومین پسر یهودا و نوه حضرت یعقوب شناخته میشود. داستان وی در سنتهای مذهبی ابراهیمی به موضوعات خاصی در تاریخ ادیان اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان مبدأ و متون مذهبی به صورت «اُنان» (Onan) است، هرچند در خوانش متون فارسی گاهی به صورت «اونان» (Ūnān) نیز تلفظ و خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «پسر یهودا در تورات» یا «شخصیت عهد عتیق»، کلمهٔ پنجحرفی «اونان» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این نام به صورت Onan نوشته میشود که مستقیماً از ریشهٔ عبری آن برداشته شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی نیز این نام مذهبی به همان صورت لاتین Onan نوشته میشود. در کاربردهای عامیانه و شنیداری، گاهی ممکن است با واژههای اشاره مانند Onlar اشتباه شود.
به فارسی
از آنجا که این واژه یک نام خاص خارجی است، معادلِ واژگانیِ اصیل در زبان فارسی معیار ندارد و تنها به عنوان یک اسم علم در ترجمهٔ متون تاریخی و دینی به کار میرود.
نماد چیست
در فرهنگ و سنتهای یهودی-مسیحی، به دلیل داستان این شخص در سفر پیدایش و خودداری او از بارور کردن همسر برادرش، نام او منشأ اصطلاح تاریخی و پزشکی onanism در ادبیات اروپایی شده است که مجازاً به عنوان نماد امتناع از فرزندآوری یا پیشگیری از بارداری به روشهای خاص و روانشناسی قدیمی به کار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
در زبانهای اروپایی، واژهٔ مشتقشده از این نام یعنی Onanism (اونانیزم) در متون قدیمی پزشکی، اخلاقی و روانشناختی به مفهوم خودارضایی (Masturbation) یا جلوگیری طبیعی از بارداری استفاده میشده است. این کاربرد کاملاً دانشنامهای و مأخوذ از روایت عهد عتیق است.
جمعبندی و توضیح کامل اونان
کلمهٔ «اونان» در زبان فارسی اصیل و فرهنگهای لغت مرجع (مانند دهخدا و معین) به عنوان یک واژهٔ عام دارای معنی ثبت نشده است. کاربرد اصلی و واقعی این کلمه، یک اسم خاص (اسم علم) با ریشهٔ عبری است که به شخصیت «اونان»، پسر دوم یهودا در کتاب مقدس (تورات) اشاره دارد.
در سنتهای فرهنگی و اخلاقی غرب، داستان این شخصیت مبنای شکلگیری اصطلاح پزشکی و روانشناسی قدیمی «اونانیزم» شده است. در زبان فارسی، این کلمه هیچگونه نماد یا کاربرد فرهنگی رایجی ندارد و در متون قرآنی نیز به هیچ وجه ذکر نشده است.
بنابراین، اگر این کلمه در متون روزمره فارسی مشاهده شود، یا اشاره به همان داستان مذهبی عهد عتیق دارد و یا ممکن است یک خطای نگارشی و املایی از کلماتی همچون «آنان»، «یونان» یا واژهٔ عامیانهٔ «اونا» باشد.