یعنی چه
الفقع نام نوعی فطر (قارچ) خوراکی وحشی و بدون ساقه است که در بیابانها و پس از بارش باران و رعدوبرق به صورت غدهای در دل خاک رشد میکند و زمین را میشکافد. این قارچ در کشورهای عربی و مناطق جنوبی ایران بسیار محبوب و ارزشمند است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی به صورت «الفَقْع» (با فتح فاء و سکون قاف) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «الفقع» به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای نشانه «قارچ بیابانی به عربی» یا «دنبلان» شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح و گویشهای مختلف آن، علاوه بر الفقع، از واژههای الکمأة و الترفاس نیز برای اشاره به این قارچ صحرایی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی «دُنبَلان»، «کمأ بیابانی» یا «ترافل صحرایی» است که به قارچهای زیرزمینی خودرو اطلاق میشود.
در قرآن
خود واژه «الفقع» به صورت صریح در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما هم-خانواده آن یعنی واژه «فَاقِع» (به معنی زرد بسیار شدید و خالص) در آیه ۶۹ سوره بقره برای توصیف رنگ گاو بنیاسرائیل به کار رفته است. همچنین در احادیث، این قارچ مصداقی از «مَنّ» (روزی بیمنت الهی) معرفی شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عربی و نشانه شناسی بیابانی، الفقع نماد رویش ناگهانی، برکت باران و هدیه پنهان طبیعت است. همچنین در ضربالمثلهای عربی به دلیل پنهان بودن و چیده شدن آسان توسط هر شخص، گاهی نماد بیپناهی یا تواضع تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل الفقع
واژه «الفقع» در اصل یک کلمه با ریشه عربی (از ریشه ف-ق-ع) است که در زبان فارسی، به ویژه در مناطق جنوبی و همجوار با کشورهای حوزه خلیج فارس، برای اشاره به قارچ گرانبها و لذیذ «دنبلان صحرایی» یا همان ترافل استفاده میشود. این گیاه خودرو به صورت طبیعی و زیرزمینی پس از بارشهای فصلی همراه با رعدوبرق در بیابانها میروید و به دلیل ارزش غذایی و اقتصادی بالا، طرفداران بسیاری دارد.
اگرچه خود کلمه الفقع در قرآن کریم نیامده است، اما واژه همخانواده آن «فاقع» در سوره بقره برای بیان رنگ زرد خالص استفاده شده و در روایات اسلامی نیز از این نوع قارچ به عنوان روزی متبرک و هدیه آسمانی یاد شده است. در فرهنگ عامه، الفقع نمادی از برکت، هدیه پنهان زمین و دستاورد بیمنت طبیعت است.