یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح استاندارد و مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب کلیدواژهای است که طراحان جدول کلمات متقاطع از آن استفاده میکنند. منظور از آن، ضمیر دوم شخص جمع در زبانهای بیگانه (مانند انگلیسی یا فرانسوی) است که معادل کلمه «شما» در فارسی میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت ترتیبی و با کسر اضافه بین دو واژه، یعنی شُمایِ بیگانه (šomā-ye bīgāne) تلفظ میشود.
در جدول
در بازیهای جدول، طراحان برای راهنمایی کاربران به جای اشاره مستقیم به کلمه خارجی، از این ترکیب موصوف و صفتی استفاده میکنند تا ذهن حلکننده جدول را به سمت معادل خارجی ضمیر «شما» سوق دهند.
به انگلیسی
معادل مستقیم ضمیر دوم شخص جمع (و مفرد محترمانه) در زبان انگلیسی واژه You است که در این ساختار مد نظر قرار میگیرد.
به فارسی
برگردان دقیق و مستقیم این مفهوم به زبان فارسی معیار، همان ضمیر شخصی متصل یا منفصل دوم شخص جمع یعنی «شما» است.
نماد چیست
در بستر معما و جدول، این عبارت نماد هوشمندی طراح برای معادلسازی غیرمستقیم است. اما به صورت تفکیکشده در ادبیات، واژه بیگانه نماد مفهوم «دیگری» (The Other)، دوری، ناآشنایی و گاهی انزوا و جدایی فرهنگی است.
جمعبندی و توضیح کامل شمای بیگانه
عبارت «شمای بیگانه» یک اصطلاح اصیل، اصطلاح فقهی مستقل یا واژه جاافتاده در ادبیات کلاسیک فارسی نیست. این ترکیب در واقع یک ترفند و کلیدواژه مخصوص طراحان جدول کلمات متقاطع است. طراحان با معکوس کردن یا ترجمه کنایی صفت و موصوفها، تلاش میکنند تا دستیابی به پاسخ را برای مخاطب چالشبرانگیزتر کنند.
هنگامی که در یک جدول با این عبارت ۱۰ حرفی مواجه میشوید، هدف طراح اشاره به ضمیر دوم شخص جمع در یک زبان خارجی است. پاسخ این معما بسته به تعداد حروف خانه جدول، معمولاً واژههایی نظیر «یو» (در زبان انگلیسی) یا «وو» (در زبان فرانسوی) خواهد بود.
اگر این واژه را به صورت جزءبهجزء معنا کنیم، از دو بخش «شما» (ضمیر مخاطب جمع) و «بیگانه» (به معنی غریبه و خارجی که ریشه در پارسی میانه دارد) تشکیل شده است و روی هم رفته مفهومِ «شخص ناآشنا یا غیرخودی» را در ذهن تداعی میکند.