یعنی چه
این عبارت برای اشاره به فرزندان و نسل صالح، پاکسرشت و خداپسند به کار میرود که از آلودگیهای اخلاقی و اعتقادی دور هستند و مسیر نیکی را ادامه میدهند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت مضاف و مضافالیه یا موصوف و صفت عربی با تشدید روی حرفهای «ر»، «ی» (در ذریه) و «ی» (در طیبه) است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و قرآنی، از این عبارات برای رساندن مفهوم نسل پاک و شایسته استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب خود یک عبارت اصیل عربی است که در متون دینی و تفسیری به عنوان صفت برای فرزندان پاکدامن به کار میرود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل تعابیری چون فرزندان نیکوکار، تبار پاکیزه، اولاد شایسته و نسل مبارک است.
در قرآن
این اصطلاح دقیقاً یکبار در قرآن کریم آمده است؛ آنجا که حضرت زکریا (ع) با دیدن مقامات معنوی حضرت مریم (س) دست به دعا برمیدارد و میگوید: «رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً ۖ إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ» (پروردگارا، از جانب خود فرزندی پاک و پسندیده به من عطا کن، که تو شنونده دعایی)؛ دعایی که با بشارت تولد حضرت یحیی (ع) مستجاب شد.
نماد چیست
در فرهنگ و تفاسیر اسلامی، این عبارت نماد پیوند نسل انسانی با صلاح اخلاقی و استمرار ایمان در خانواده است. مصداق عینی آن حضرت یحیی (ع) و حضرت مریم (س) هستند و در تفاسیر شیعه، نمادی از استمرار نسل پاک پیامبر اکرم (ص) از طریق حضرت فاطمه زهرا (س) و ائمه اطهار (ع) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ذریه طیبه
عبارت «ذریه طیبه» یک ترکیب موصوف و صفت عربی قرآنی است که ورود مؤثری به ادبیات دینی فارسی داشته است. «ذریه» از ریشه (ذ ر ر) به معنای ذرات ریز یا پراکندگی نسل و «طیبه» از ریشه (ط ی ب) به معنای پاکیزه و دلنشین است. این اصطلاح در مجموع به معنای داشتن تبار، نسل و فرزندانی صالح، مؤمن و عاری از آلودگیهای اخلاقی و اعتقادی به کار میرود.
این ترکیب زیبا تنها یکبار به صورت مستقیم در آیه ۳۸ سوره مبارکه آلعمران ذکر شده که نشاندهنده بخش مهمی از دعای خاضعانه حضرت زکریا (ع) برای طلب فرزندی شایسته از درگاه الهی است. این دعا الگو و نمادی برای تمام مؤمنان در راستای درخواست خیر، برکت و اصالت معنوی برای فرزندان و نسلهای آیندهشان محسوب میشود.