یعنی چه
خارتوران نام یک منطقهٔ وسیع بیابانی و کویری در استان سمنان است. این واژه در لغت از دو بخش «خار» (اشاره به پوشش گیاهی تیغدار یا زمین هموار و کمارتفاع) و «توران» (برگرفته از نامهای اسطورهای و تاریخی ایران) تشکیل شده و به معنای ناحیهٔ خاردار یا دشت واقع در محدودهٔ توران است. این منطقه به عنوان یکی از بزرگترین ذخیرهگاههای زیستکره جهان شناخته میشود.
تلفظ
این کلمه به صورت سکون روی حرف ر در بخش اول و ضمه کشیده در بخش دوم تلفظ میشود؛ در برخی منابع محلی و تاریخی به صورت «خوارتوران» نیز ثبت شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً در پاسخ به طراحانی که «پارک ملی در سمنان»، «آفریقای ایران» یا «بزرگترین ذخیرهگاه زیستکره ایران» را میخواهند، به عنوان یک کلمهٔ ۸ حرفی به کار میرود.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی زیستمحیطی، برای اشاره به این منطقه از این عبارات لاتین استفاده میشود.
به عربی
در منابع عربزبان و نقشههای جغرافیایی جهان اسلام، زیستکرهٔ توران با این نامها ترجمه و شناخته میشود.
نماد چیست
خارتوران در فرهنگ زیستمحیطی ایران و جهان نماد حیات وحش نادر بیابانی است. این منطقه مهمترین زیستگاه یوزپلنگ آسیایی، گورخر ایرانی و پرندهٔ انحصاری و بومی ایران یعنی «زاغ بور» به شمار میرود و تجلیبخش تنوع زیستی کویری است.
جمعبندی و توضیح کامل خارتوران
خارتوران که به دلیل تنوع شگفتانگیز و کمنظیر گونههای جانوری و گیاهیاش به «آفریقای ایران» شهرت یافته، یکی از بزرگترین و مهمترین مناطق حفاظتشده و ذخیرهگاههای زیستکره در سراسر جهان است. این منطقهٔ پهناور در جنوب شرقی شهرستان شاهرود در استان سمنان واقع شده و ساختار واژگانی آن از دو بخش «خار» (یا خوار به معنای دشت و زمین هموار) و «توران» (نام اسطورهای-تاریخی) تشکیل شده است.
این واژه یک اسم خاص جغرافیایی (اعلام) کاملاً فارسی و ایرانی است و ریشه یا کاربردی در متون مذهبی مانند قرآن کریم ندارد. خارتوران در جغرافیای امروز و فرهنگ زیستمحیطی، نماد بقا و پناهگاه گونههای در خطر انقراض ارزشمندی همچون یوزپلنگ آسیایی، گورخر ایرانی و تنها پرندهٔ بومی و انحصاری کشور یعنی زاغ بور است و اهمیت بینالمللی بسیار بالایی دارد.