یعنی چه
منگوله به آویزی زینتی و کوچک گفته میشود که معمولاً از کنار هم قرار گرفتن و گره خوردن رشتههای نخ، کرک، الیاف، ابریشم یا حتی مو به صورت گلولهای، خوشهای یا رشتهای ساخته میشود. این شیء تزئینی را به گوشه و لبهٔ اشیای مختلف مانند کلاه، جامه، پرده، شال، تسبیح، پرچم یا چادرهای سنتی میآویزند تا به آنها جلوه و زیبایی ببخشند. در متون قدیمی گاهی از آن با نام منگله نیز یاد شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی «مَنگولِه» (به فتح ميم و ضم گاف) است که در پایان آن های بیان حرکت (مصوت کوتاه ه/ـه) قرار دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «آویز کلاه یا پرده» یا «رشتههای تزئینی لباس»، کلمه اصلی ۶ حرفی «منگوله» است. همچنین کلمات هممعنی مانند «شرابه» (۵ حرفی)، «کلاله» (۵ حرفی) و «آویز» (۴ حرفی) نیز به عنوان جایگزین کاربرد فراوان دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به شکل و کاربرد منگوله، واژگان متفاوتی استفاده میشود؛ واژه Tassel برای منگولههای آویز و رشتهای (مثل کلاه فارغالتحصیلی یا پرده) و Pompon برای مدلهای گرد و توپی کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به منگوله، ریشه و رشتههای تزئینی لبه لباس یا فرش از واژه Püskül استفاده میشود.
نماد چیست
منگوله در فرهنگهای مختلف نمادهای متفاوتی دارد. امروزه در سطح بینالمللی، منگولهٔ آویزان از کلاه فارغالتحصیلی (Tassel) نماد برجستهٔ موفقیت علمی و به پایان رساندن یک مقطع تحصیلی است. از نظر تاریخی و سنتی نیز در فرهنگ ایرانی و اسلامی، وجود منگولههای بزرگ و مجلل روی علمها، پرچمها و لباسهای رسمی، نشانهٔ شکوه، تشریفات، تشخّص و رتبهٔ اجتماعی یا نظامی افراد بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل منگوله
منگوله یکی از اصیلترین و قدیمیترین عناصر تزئینی در فرهنگ و پوشش ایرانی است که با ساختاری ساده از جنس الیاف، نخ یا ابریشم، نقشی پررنگ در آراستن پوشاک، پردهها، رواندازها و پرچمهای آیینی ایفا کرده است. این واژه که در لغتنامههای کهن با مترادفهایی چون شرابه و کلاله شناخته میشود، اسمی ذات برای اشیاء زینتی آویزان است و ریشه در هنرهای سنتی و نساجی گذشته دارد.
امروزه کاربرد منگوله دستخوش تغییرات مدرن شده و علاوه بر حفظ جایگاه خود در دکوراسیون کلاسیک و لباسهای سنتی، در قالب «پامپام» در بافتنیهای زمستانه و پوشاک فانتزی استفاده میشود. همچنین در سراسر جهان، جابهجا کردن منگوله کلاه فارغالتحصیلی از یک سو به سوی دیگر، به عنوان نمادی جهانی از تایید و تکمیل رسمی دورههای عالی تحصیلی شناخته میشود.