یعنی چه
خط میخی هخامنشی یا دبیرهٔ میخی پارسی باستان، یک سیستم نگارشی نیمهالفبایی و نیمههجایی است که در سدهٔ ششم پیش از میلاد، احتمالاً به دستور داریوش بزرگ، برای نوشتن زبان پارسی باستان ابداع شد. این خط دارای ۳۶ نشانهٔ آوایی، ۸ واژهنگار و یک جداکنندهٔ واژههاست و نگارش آن از چپ به راست انجام میگرفت.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت [خَطْ تِ مِیْ خِیِ هَ خا مَ نِ شی] است که واژه اول عربی و دو واژه بعدی اصیل و منسوب به تاریخ ایران باستان هستند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این پرسش دقیقاً ۱۳ حرف دارد (بدون احتساب فاصلهها: خ ط م ی خ ی ه خ ا م ن ش ی).
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و انگلیسیزبان، اصطلاح تخصصی این نظام نوشتاری Old Persian cuneiform نامیده میشود.
به فارسی
معادل سره و اصیل فارسی این اصطلاح، «دبیرهٔ میخی پارسی باستان» یا «خط فارسی باستان» است.
نماد چیست
این خط مظهر و نماد ثبت رسمی زبان فارسی، بوروکراسی سلطنتی هخامنشیان و اقتدار تمدن ایران باستان است که بزرگترین جلوه عینی آن در سنگنبشته بیستون و کتیبههای تخت جمشید دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خط میخی هخامنشی
خط میخی هخامنشی سادهترین و فرامدرنترین شکل از خطوط میخی زمانه خود بود که برخلاف سیستمهای پیچیده اکدی و ایلامی، با ساختاری نیمهالفبایی و مستقل توسط ایرانیان پدید آمد. این خط صرفاً برای کتیبههای سلطنتی، ستایش اهورامزدا و ثبت دستاوردهای پادشاهانی چون داریوش و خشایارشا بر روی سنگ و لوح استفاده میشد.
با افول امپراتوری هخامنشی، کاربرد این خط نیز منسوخ شد و قرنها ناشناخته ماند تا اینکه در دوران معاصر توسط باستانشناسان و زبانشناسان رمزگشایی شد و پرده از حقایق تاریخی ایران باستان برداشت.