یعنی چه
این عبارت یک تعبیر فعلی عربی به معنای «آتش با او برخورد نمیکند» یا «آتش به او نمیرسد» است که در ادبیات مذهبی و متون حدیثی به عنوان کنایهای از رستگاری مطلق، امنیت الهی و در امان ماندنِ کامل از عذاب جهنم به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «تَمَسُّهُ النّار» است که در آن حرف سین دارای تشدید و ضمه، و همزهٔ وصلِ «النار» در حالت وصل خوانده نمیشود.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی این مفهوم، از عباراتی که نشاندهنده عدم تماس آتش یا مصونیت از آن است استفاده میشود.
به عربی
شکل فصیح و کاملتر این عبارت در متون روایی به صورت منفی (لا تمسه/لن تمسه) یا به صورت تحریم آتش بر شخص کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن این مفهوم از فعل dokunmak (لمس کردن/آسیب زدن) یا değmek (برخورد کردن) استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای مفهومی و روان این عبارت در زبان فارسی شامل تعابیری همچون «از آتش در امان مانده»، «رستگار» و «آتشناپذیر» است که دلالت بر عدم ابتلای انسان به عذاب اخروی دارد.
در قرآن
خود این ترکیب فعلی به این صورت دقیق در قرآن مجید نیامده است؛ با این حال، ساختارهای مشابهی مانند آیه ۸۰ سوره بقره «وَقَالُوا لَن تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَّعْدُودَةً» (و گفتند آتش جز چند روزی به ما نخواهد رسید) به چشم میخورد که نشاندهنده کاربرد این ریشه در بیان مفاهیم مربوط به عذاب و پاداش است.
جمعبندی و توضیح کامل تمسه النار
عبارت «تمسه النار» یک واژهٔ مستقل فارسی نیست، بلکه یک تعبیر و جملهٔ فعلی عربی برگرفته از متون و احادیث اسلامی است. این عبارت از ریشهٔ ثلاثی «مسّ» به معنی لمس کردن و برخورد، همراه با فاعل «النار» به معنی آتش تشکیل شده و در لغت به معنای «آتش او را لمس نمیکند» است.
در فرهنگ و ادبیات دینی، این اصطلاح به عنوان کنایهای از رستگاری، پاکی ایمان، نماد رحمت الهی و مصونیت کامل از عذاب جهنم به کار میرود. این تعبیر بیش از آنکه در قرآن کریم به این شکل دقیق یافت شود، در احادیث نبوی مشهور است؛ مانند روایاتی که در وصف چشمانی که از ترس خدا گریستهاند، میفرماید آتش دوزخ به آنها نخواهد رسید.