یعنی چه
حظ در اصل به معنای سهم، قسمت و بهرهٔ مقدر شده برای انسان در زندگی (سهم مادی یا معنوی) و همچنین بخت و شانس است. در زبان فارسی امروز، این واژه بیشتر در ترکیبهایی مانند «حظ کردن» یا «حظ بردن» به کار میرود که دلالت بر تجربهٔ لذت عمیق، ابتهاج و خوشی فراوان دارد.
تلفظ
این واژه به صورت حَظّ (حَـ + ظْ) تلفظ میشود که در زبان عربی حرف ظاء مخرج خاص خود را دارد، اما در تلفظ فارسی همانند حرف «ز» تلفظ میگردد و تشدید روی حرف ظاء در حالت وصل به کلمات دیگر نمایان میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ مستقیم برای این پرسش با توجه به تعداد حروف، خود عبارت «کلمه ی حظ» است که ۷ حرف دارد. همچنین واژههای متراف آن مانند بهره، نصیب، سهم و طالع نیز به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
بسته به بستر متن، معادل انگلیسی آن تغییر میکند؛ در معنای بخت و اقبال از Luck، در معنای سهم و بهره از Share، و در معنای لذت بردن از Pleasure استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و از ریشه (حظظ) میآید. در زبان عربی نیز دقیقاً به همین صورت به کار میرود و مترادفهای آن شامل النصيب و الحصة هستند.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این واژه شامل بهره، سهم، قسمت و واژههایی نظیر بخت، طالع، ابتهاج و کامیابی هستند.
نماد چیست
این کلمه در بستر اسطورهشناسی یا فرهنگ عامه دارای نماد مادی یا حیوانی خاصی نیست؛ اما در ادبیات فارسی و متون کهن، نماد مادی و معنویِ برخورداری از مواهب زندگی، خوشاقبالی و در تقابل با «حرمان» (بینصیب بودن) است.
جمعبندی و توضیح کامل کلمه ی حظ
واژه «حظ» از جمله کلمات اصیل و پرکاربردی است که از زبان عربی به فارسی وارد شده است. این کلمه در ریشه اصلی خود به مفهوم سهم، مقدرات، نصیب و بخت اشاره دارد و دقیقاً ۷ بار نیز در آیات قرآن کریم (مانند مباحث ارث و فرصتهای معنوی) به کار رفته است.
در سیر تحول این واژه در زبان فارسی امروز، معنای آن بیشتر به سمت «لذت وافر، ابتهاج و خوشی عمیق» متمایل شده است؛ به طوری که اصطلاحاتی مانند حظ کردن یا حظ روحی بردن، تصویرگر حس رضایت و شادمانی شدید فرد از یک پدیده زیبا یا خوشایند است.
در بازیهای فکری و جدول نیز این کلمه کاربرد بالایی دارد و بسته به طراح، میتواند به عنوان معادل بهره و شانس مطرح شود یا در حالت خاص، خود عبارت «کلمه ی حظ» با شمارش دقیق ۷ حرفی مد نظر قرار گیرد.