یعنی چه
این عبارت به معنای برآمدن خورشید از افق شرقی، آغاز روز و پخش شدن نور و روشنایی بر روی زمین است که مایهٔ گرمی و حیات دوباره میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت تَشْ-رُ-قُشْ-شَمْسْ است که در آن همزه وصل و لام التعریف خوانده نمیشوند و شین مشدد میگردد.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول عبارت ۹ حرفی «تشرق الشمس» است که به پدیده طلوع خورشید اشاره دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این پدیده از اصطلاحات مربوط به طلوع (Sunrise) و تابش آفتاب استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود عربی است و مترادفهای فصیح دیگری مانند تطلع، تبزغ و إشراق در این زبان دارد.
به فارسی
معادل دقیق روان و متداول آن در زبان فارسی «خورشید طلوع میکند»، «خورشید میتابد» یا «برآمدن آفتاب» است.
در قرآن
عین عبارت «تشرق الشمس» در قرآن نیست؛ اما واژههای همریشه مانند «وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا» (زمر/۶۹) و مفاهیمی چون «مَطْلِعَ الشَّمْسِ» (کهف/۹۰) به وفور برای توصیف نظم آفرینش آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل تشرق الشمس
عبارت عربی «تشرق الشمس» به معنای طلوع کردن، بالا آمدن و تابیدن خورشید است که آغازگر روز، روشنایی و گرما در طبیعت است. این ترکیب فعلی از ریشه لغوی (ش ر ق) به معنای درخشیدن و جهت شرق گرفته شده و در ادبیات به عنوان نمادی از امید، حقیقت، آگاهی و رخت بربستن تاریکی و جهل به کار میرود.
اگرچه این ترکیب دوکلمهای به طور مستقیم در متن قرآن مجید به چشم نمیخورد، اما پدیده طلوع آفتاب و تعاقب شب و روز بارها در آیات الهی به عنوان نشانهای از تدبیر و ربوبیت خداوند یاد شده است. متضاد مستقیم این عبارت «تغرب الشمس» به معنای غروب و پنهان شدن خورشید است.