یعنی چه
زهدان به معنای رحم یا بچهدان است؛ اندامی داخلی در سیستم تولیدمثل زنان و پستانداران ماده که نطفه در آن شکل میگیرد، تغذیه میشود و تا زمان زایمان در آن رشد و تکامل مییابد.
تلفظ
این واژه به صورت زِهدان (با کسره روی حرف ز) تلفظ میشود. باید توجه داشت که این واژه با واژهٔ عربی زُهد (به ضم ز) هیچگونه ارتباط معنایی و ریشهای ندارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ زهدان به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای طراحان سوال با راهنمای «رحم» یا «بچهدان» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این اندام از واژه رایج Womb یا اصطلاح پزشکی Uterus استفاده میشود.
به عربی
معادل دقیق واژه زهدان در زبان عربی «رَحِم» است که در متون دینی و پزشکی به وفور به کار رفته است.
به فارسی
زهدان واژهای کاملاً پارسی و بازمانده از دوره پهلوی (zahadān) است. در فارسی کهن و متون قدیمی از تعابیری چون بچهدان، زاقدان، بَوَن و پوگان نیز برای اشاره به آن استفاده میشده است.
نماد چیست
در ادبیات و عرفان، زهدان به عنوان نمادی از خاستگاه هستی، پناهگاه امن، باروری و آغاز تجلی حیات شناخته میشود. همچنین در اصطلاحات کناییِ کهن، ترکیب «زهدان نهادن» به معنای تسلیم شدن و اعتراف به عجز به کار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل زهدان
واژهٔ «زهدان» یک واژهٔ اصیل و کهن فارسی است که از ترکیب دو جزء «زه» (به معنی زایش، فرزند و بارآوری) و پسوند مکان «-دان» (به معنی ظرف یا جایگاه) ساخته شده است. این کلمه به معنای تحتاللفظی «جایگاه نگهداری جنین» است و برخلاف شباهت ظاهری، هیچ ارتباط ریشهای با واژه عربی «زُهد» ندارد.
این اندام عضلانی در بدن جنس ماده، محل اصلی لقاح، رشد و تکامل جنین تا زمان تولد است. در زبان عامیانه و علمی، معادل عربی آن یعنی «رحم» کاربرد بسیار گستردهتری دارد، اما زهدان همواره در متون ادبی، پزشکی سنتی و اشعار پارسی به عنوان نمادی از اصل آفرینش، باروری و تکون حیات جایگاه ویژهای داشته است.