تشبیه تسویه یعنی چه؟ تلفظ، در جدول و قرآن

جمع‌بندی و توضیح کامل تشبیه تسویه

تشبیه تسویه یکی از مباحث ظریف و دقیق در آرایه‌های ادبی و علم بیان است. کاربرد اصلی این آرایه زمانی است که سخنور قصد دارد چند موضوع یا پدیده متفاوت را از نظر داشتن یک صفت خاص با یکدیگر برابر نشان دهد. برای این کار، او تمامی آن پدیده‌ها (مشبّه‌ها) را به یک تصویر یا مفهوم واحد (مشبّه‌به) مانند می‌کند.

به عنوان یک نمونه برجسته در شعر کلاسیک، می‌توان به بیتی از منصور منطقی رازی اشاره کرد که می‌گوید: «مانا عقیق نارد کس از یمن / همرنگ این سرشک من و دو لبان تو». در این فرمول ساختاری، شاعر «سرشک» (اشک) و «لبان معشوق» را که دو چیز مستقل هستند، به دلیل سرخی مشترک به «عقیق یمن» تشبیه کرده است.

واژه تسویه از ریشه عربی «س و ی» به معنای برابر کردن و یکسان ساختن گرفته شده است. نقطه مقابل این آرایه، «تشبیه جمع» است که در آن برعکسِ تسویه، یک مشبه واحد را به چند مشبه‌به مختلف تشبیه می‌کنند.