یعنی چه
جاندانه به بخشی از قسمت جلویی فرق سر نوزاد گفته میشود که از زمان تولد تا حدود یک تا دو سالگی نرم و غضروفی است و تپش دارد. در پزشکی کهن اعتقاد بر این بود که این نقطه محل قرارگیری روح یا جان آدمی است.
تلفظ
این واژه به صورت «جاندانه» (jān-dā-ne) تلفظ میشود و یک واژه مرکب اصیل فارسی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه «جاندانه» با ۷ حرف است. همچنین معادلهای آن مانند ملاج یا یافوخ نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و اصطلاحات پزشکی بینالمللی، به این بخش از جمجمه نوزاد Fontanelle گفته میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و عامیانه این واژه شامل ملاج، نرمه سر، تشتک سر و نمغه میشود که در گویشهای مختلف ایران به کار میروند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و متون نمادشناسی کلاسیک کاربرد سنتی ندارد؛ اما در نگاه استعاری و ادبی میتواند نمادی از ظرافت، آسیبپذیری دوران نوزادی، آغاز زندگی و انعطافپذیری انسان باشد.
جمعبندی و توضیح کامل جاندانه
واژه «جاندانه» یکی از اصطلاحات کهن و اصیل در پزشکی و آناتومی سنتی ایران است که به بخش غضروفی، نرم و لرزان بالای جمجمه نوزادان اشاره دارد. ریشه تسمیه این کلمه به باورهای باستانی بازمیگردد؛ در گذشته، بهویژه در دوره سامانیان، پزشکان و مردم معتقد بودند که مغز و این نقطه خاص از سر، محل استقرار روح نفسانی یا همان جان آدمی است و به همین دلیل آن را دانه یا محل جان (جاندانه) نامیدند.
این واژه در گویشهای مختلف ایران از جمله خراسان و شیراز تداول داشته و معادلهای مشهوری همچون ملاج و یافوخ دارد. بررسی ساختار کلمه نشان میدهد که از ترکیب دو واژه «جان» و «دانه» ساخته شده و جلوهای از پیوند زبان فارسی با باورهای طب سنتی را به نمایش میگذارد.