یعنی چه
این واژه برای توصیف امری به کار میرود که باعث دلزدگی، انزجار یا عدم رغبت در فرد میشود و در تقابل مستقیم با مفهوم «دلپذیر» قرار دارد.
تلفظ
تکیه اصلی این واژه بر روی هجای «دِل» و «پَ» است که با کشش ملایمی در بخش «پذیر» تلفظ میشود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه بسته به میزان شدتِ ناخوشایندی، از ریشههایی چون unappealing یا unpleasant استفاده میکنند.
به عربی
در متون عربی، صفاتی نظیر «غیر مستساغ» (به معنای آنچه در گلو فرو نرود و طبع نپذیرد) بهترین معادل ادبی برای این واژه است.
به فارسی
واژهٔ اصیل فارسی که از ترکیب «دل» به معنای قلب و جایگاه احساس با پیشوند «نا» و بن «پذیر» ساخته شده است.
در قرآن
این ترکیب در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما مفاهیم مشابه آن با واژگانی نظیر «مکروه» یا «غیرمرضی» بیان شده است که اشاره به امری ناپسند نزد خداوند یا بندگان دارد.
نماد چیست
این واژه نمادی از طرد کردن یک حقیقت، خاطره یا موقعیت درونی است که فرد تمایلی به پذیرش آن در حریم قلب خود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل دل ناپذیر
واژه «دلناپذیر» صفت مرکبی است که برای توصیف هر آنچه با میل باطنی و احساسات قلبی فرد در تضاد است به کار میرود. این واژه در ادبیات فارسی به عنوان مقابلِ کلمه دلنشین و دلپذیر، به خوبی گویای لحظاتی است که چیزی یا کسی از نظر عاطفی مورد قبول واقع نمیشود.
بهکارگیری این کلمه در متون کهن و معاصر، بر جنبههای روانی و احساسیِ پذیرش تأکید دارد. اگر «دلپذیر» به معنای جذب شدن و مأنوس شدن با چیزی باشد، «دلناپذیر» دقیقاً بازتابدهنده دفع شدن و مقاومتِ احساسی در برابر یک پدیده است.