یعنی چه
عرض عمر یک اصطلاح کنایی، ادبی و فلسفی است که به کیفیت زندگی، عمق تجربهها، چشیدن لذتهای مشروع و میزان اثرگذاری فرد در طول حیاتش اشاره دارد؛ مفهومی که در برابر طول عمر (تعداد سالهای زیستن) قرار میگیرد و بر چگونه زیستن تاکید میکند.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع کیفیت زندگی و مفهوم مقابل طول عمر، این عبارت ۶ حرفی به عنوان پاسخ دقیق شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم اصطلاحی از تعابیری چون Width of life استفاده میشود و در متون علمی-اجتماعی معادل Quality of life یا Life experience است.
به عربی
با وجود اینکه ترکیب عرض عمر یک اصطلاح زاییده ادبیات فارسی است، در زبان عربی به صورت عَرْضُ العُمْر یا در قالب مفهوم مدرن كَيْفِيَّةُ الحَيَاة ترجمه میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح ادبی شامل عباراتی چون کیفیت حیات، عرض زندگی، عمق زندگی، بهرهٔ عمر، نحوه زیست و چگونگی گذران زندگی است.
در قرآن
ترکیب اضافی «عرض عمر» به این صورت در متن قرآن وجود ندارد؛ با این حال واژه «عَرَض» (با فتح عین و راء) در آیاتی مانند آیه ۹۴ سوره نساء به معنای متاع ناپایدار، زودگذر و مادی دنیا به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات و حکمت، این اصطلاح نماد بیداری ذهن، غنیمت شمردن حال (دم غنیمتدانی) و ترجیح دادن کیفیت و پرباریِ زیستن بر طولانی بودن و کمیت سالهای عمر است.
جمعبندی و توضیح کامل عرض عمر
اصطلاح «عرض عمر» یکی از زیباترین تعابیر کنایی در زبان و ادبیات فارسی است که ریشه در یک گفتگوی تاریخی منسوب به حکیم بوعلی سینا دارد. وقتی به او هشدار دادند که افراط در کار و برخی لذتها از طول عمرش میکاهد، پاسخ داد که من عرض عمر میخواهم و نه طول آن را. این مفهوم نشان میدهد که ارزش واقعی زندگی انسانها به تعداد سالهای شناسنامهای نیست، بلکه به عمق، کیفیت، میزان لذت مشروع و اثری است که از خود بر جای میگذارند.
در نگاه عارفان، فیلسوفان و بزرگانی چون ابنسینا یا سهروردی، انسانهایی که عرض عمر بالایی دارند ممکن است سالهای کمتری در این دنیا زیسته باشند، اما به اندازه چندین قرن اثرگذار، عمیق و پربار زندگی کردهاند. این اصطلاح همواره در تقابل با «طول عمر» به کار میرود تا ارزش «چگونه زیستن» را در برابر «چه مقدار زیستن» یادآوری کند.