یعنی چه
تریاق الجبل یک ترکیب وصفی/اضافی در متون طب سنتی است که به معنی پادزهر کوهی یا داروی ضد سم کوهستانی میباشد. این اصطلاح در دوانماییهای کهن معمولاً به نوعی گیاه دارویی با خاصیت سمزدایی قوی (مانند گیاه مخلصه) اشاره داشته است که برای خنثی کردن اثر گزیدگیها و سموم استفاده میشد.
تلفظ
این عبارت به صورت ترکیب عربی «تِریاقُ الْجَبَل» تلفظ میشود. واژه اول با کسر تاء و واژه دوم با فتح جیم و فتح باء همراه است.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «پادزهر کوهی» یا «گیاه مخلصه»، اصطلاح ۱۰ حرفی «تریاق الجبل» مد نظر قرار میگیرد.
به عربی
این عبارت خود ساختاری عربی دارد و در متون پزشکی کهن جهان اسلام نظیر رسالههای ابنسینا به همین صورت به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای فارسی مستقیم این اصطلاح شامل «پادزهر کوهی» و «نوشگیاه» است. همچنین در منابع گیاهشناسی قدیمی فارسی، این نام را با گیاه دارویی «مخلصه» یا «غافث» یکسان دانستهاند.
در قرآن
عبارت «تریاق الجبل» یا واژه «تریاق» ریشه و کاربرد قرآنی ندارند و صرفاً اصطلاحاتی علمی، طبی و وارداتی در زبان عربی و متون کهن پزشکی هستند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی و نگاه نمادین، تریاق الجبل به عنوان مظهر پادزهر مطلق، نجاتبخش از چنگال مرگ و سموم خطرناک شناخته میشود. این واژه استعارهای از هر چیز شفابخش و مایه رهایی روح (مانند علم یا ذکر حق) است.
جمعبندی و توضیح کامل تریاق الجبل
عبارت «تریاق الجبل» اصطلاحی کهن در متون طب سنتی و داروشناسی اسلامی است که از ترکیب دو واژه «تریاق» (به معنی پادزهر، با ریشه یونانی) و «الجبل» (به معنی کوه در زبان عربی) شکل گرفته است. این اصطلاح در مجموع به معنای «پادزهر کوهستان» یا داروی ضد سم کوهی است که پزشکان قدیم آن را برای خنثیسازی زهرها تجویز میکردند.
در بررسیهای دقیقتر منابع گیاهشناسی قدیمی، تریاق الجبل نام دیگر گیاهی دارویی به نام «مخلصه» (یا غافث) معرفی شده است. علت این نامگذاری، خواص فوقالعاده این گیاه در رهاییبخشی بدن از اخلاط فاسد و سموم بوده است. این کلمه با داشتن ۱۰ حرف یکی از واژههای پرکاربرد در طراحی جداول کلمات متقاطع به شمار میآید.