یعنی چه
عبارت «زخم سهمناک» به جراحت یا آسیب بدنی بسیار شدید، وسیع و خطرناکی اشاره دارد که به دلیل عمق یا شدت آسیب، ترسی بزرگ در دل بیننده یا فرد مصدوم ایجاد میکند. این ترکیب واژگانی صفت و موصوفی است که برای توصیف زخمهای هولناک و مهلک به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش تشکیل شده است: «زَخم» با فتح زاء و سکون خاء و ميم؛ و «سَهمناک» با فتح سین و سکون هاء و میم، همراه با الف و کاف ساکن در پایان.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «جراحت بسیار شدید و ترسناک»، عبارت ۹ حرفی «زخم سهمناک» به عنوان پاسخ اصلی مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن عمق و شدت این نوع جراحت از صفتهایی مانند grievous یا dreadful همراه با کلمه wound استفاده میشود.
به عربی
در متون عربی برای توصیف زخمی با این ابعاد و شدت، کلماتی نظیر رهیب (ترسناک) یا بلیغ (شدید و اثرگذار) به کار میروند.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان این عبارت در زبان فارسی شامل تعابیری همچون «زخم کاری»، «جراحت مهلک»، «زخم عمیق» و «آسیب شدید بدن» است که همان درجه از فوریت و خطر را منتقل میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل زخم سهمناک
عبارت «زخم سهمناک» ترکیبی توصیفی در زبان فارسی است که از دو جزء «زخم» (به معنی جراحت) و «سهمناک» (به معنی ترسناک و هولناک) ساخته شده است. ریشه کلمه زخم به فارسی میانه بازمیگردد و واژه سهم نیز برخلاف تشابه ظاهری با سهم عربی، ریشهای پهلوی به معنای ترس و وحشت دارد که با پسوند «ناک» ترکیب شده است. این اصطلاح برای توصیف جراحتهای بسیار عمیق و مرگبار استفاده میشود.
در ادبیات حماسی و متون کهن فارسی، این تعبیر علاوه بر کاربرد واقعی و پزشکی خود، به عنوان نماد و استعارهای از آسیبهای روحی جبرانناپذیر، ضربات سهمگین روزگار یا خیانتهای بزرگ نیز به کار میرود؛ رنجی عمیق که اثر آن برای همیشه بر جان و روان فرد باقی میماند.
گرچه این ترکیب واژگانی به طور مستقیم در متون دینی یا قرآن نیامده است، اما مفاهیم مترادف آن در قالب واژههایی چون «جرح» یا توصیفاتی مانند اندوه و بلای بزرگ به چشم میخورد. در کاربردهای مدرن و حل جدول نیز این عبارت دقیقاً به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی برای جراحتهای مخوف شناخته میشود.