یعنی چه
مهزع در لغتنامههای عربی و کهن به دو معنای عمده به کار رفته است؛ نخست در قالب اسم آلت به معنای کوبه، چکش یا ابزاری که برای ساییدن و کوبیدن (مانند هاونکوب) استفاده میشود. دوم در قالب صفتی برای اشاره به کسی یا چیزی که درختان را میشکند و خرد میکند، یا شیری سختگیر، خشمگین و درنده که شکار خود را درهممیشکند.
تلفظ
این واژه به صورت مِفْعَل (اسم آلت) و با کسر میم، سکون هاء و فتح زاء تلفظ میشود: مِهْزَع.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخی ۴ حرفی برای طراحان سوال با راهنمای «کوبه»، «ابزار کوبیدن» یا «شیر درنده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
با توجه به بافتار متن و معنای مدنظر (ابزار یا صفت)، معادلهای انگلیسی آن متفاوت خواهد بود.
به فارسی
در زبان فارسی معادلهای دقیقی همچون کوبه، هاونکوب، پتک، خردکننده و شکننده برای آن در نظر گرفته میشود که نشاندهنده ماهیت فیزیکی یا رفتاری این واژه است.
در قرآن
بررسی منابع لغوی و قرآنی نشان میدهد که واژه «مهزع» یا مشتقات مستقیم آن در متن قرآن کریم وجود ندارد و کاربرد قرآنی برای آن ثبت نشده است.
نماد چیست
در ادبیات کهن و فرهنگ معجمنویسی عرب، این واژه به عنوان نمادی از صلب بودن، قدرت تخریب بالا، کوبش و خشم ویرانگر (به ویژه در توصیف خوی شیر) استعاره قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل مهزع
واژه «مهزع» کلمهای اصالتاً عربی، بسیار کمکاربرد و نادر است که در زبان فارسی معیار و روزمره جایگاهی ندارد، اما به لغتنامههای کهن و جامع فارسی راه یافته است. این واژه بر اساس ریشه ثلاثی مجرد (هـ ز ع) ساخته شده و دو مفهوم اصلی را افاده میکند: یکی ابزاری و فیزیکی به معنای کوبه، هاونکوب یا هر نوع وسیله برای کوبیدن و له کردن، و دیگری صفتی به معنای خردکننده و شکننده که معمولاً برای توصیف خشم و قدرت شیر درنده به کار میرود.
با توجه به ۴ حرفی بودن و ویژگیهای معنایی خاص، این کلمه بیشتر در میان طراحان جدول و معماهای کلمات متقاطع محبوبیت دارد و در متنهای مدرن یا ادبیات معاصر کاربردی از آن دیده نمیشود.