یعنی چه
یبعد در زبان عربی فعل مضارع (ثلاثی مجرد یا باب افعال) از ریشه «ب-ع-د» است. اگر به صورت یَبْعُدُ (ثلاثی مجرد) خوانده شود به معنای «دور میشود و فاصله میگیرد» است و اگر به صورت یُبْعِدُ (باب افعال) قرائت شود به معنای «دور میکند، طرد میکند و تبعید مینماید» خواهد بود. این واژه در متون کهن ادبی و ادعیه مذهبی کاربرد دارد.
مترادف
با توجه به نوع تلفظ و صیغه فعل، مترادفهای آن شامل گزینههای دوری گزیدن و طرد ساختن است.
تلفظ
این کلمه بسته به موقعیت ساختاری دو نوع تلفظ رایج دارد: اول یَبْعُدُ در حالت لازم (دور میشود) و دوم یُبْعِدُ در حالت متعدی (دور میکند).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان یک فعل چهار حرفی عربی با مفهوم دوری جستن یا دور کردن مد نظر طراحان قرار میگیرد.
به انگلیسی
برگردان انگلیسی این واژه با توجه به پویایی فعل در زبان مبدأ، مفاهیم انتقال، جداسازی و فاصله گرفتن را پوشش میدهد.
به عربی
واژه اساساً عربی است و در این زبان بسته به مجرد یا مزید بودن، با افعالی نظیر یتباعد یا یطرد همپوشانی معنایی دارد.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این فعل مضارع عربی، عبارات فعلی «دور میشود» یا «دور میسازد» است و واژهای مستقل با این ساختار در زبان فارسی اصیل وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل یبعد
واژه «یبعد» یک فعل مضارع عربی برگرفته از ریشه ثلاثی (ب-ع-د) است که به طور مستقل در لغتنامههای اصیل فارسی ثبت نشده، اما به دلیل نفوذ زبان عربی، در متون متقدم مذهبی، فقهی و ادبیات منظوم کاربرد داشته است. معنای این واژه مستقیماً با مفهوم فاصله و جدایی گره خورده است.
این کلمه متناسب با حرکتگذاری، دو وجهه معنایی به خود میگیرد؛ در حالت لازم (یَبْعُدُ) به معنی فاصله گرفتن و دور شدن شخص یا شیء است، در حالی که در حالت متعدی (یُبْعِدُ) به معنای طرد کردن، تبعید کردن یا دور نگه داشتن چیزی از چیز دیگر (مانند دور کردن پلیدی یا عذاب) استفاده میشود و در عبارات دعایی فراوانی به چشم میخورد.