یعنی چه
این عبارت ترکیبی دارای دو معنای عمده است؛ در معنای عام و لغوی به جهت جغرافیایی «شمالغربی» (بین شمال و غرب) اشاره دارد. در جغرافیا و تاریخ اسلامی نیز به بخش شمالی آفریقای غربی (منطقه ریف در مراکش امروزی) واقع در کنار دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس گفته میشود که مرکز تاریخی آن شهر تطوان است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت مَغْرِب (با فتح م و سکون غ و کسر ر) و شَمالی (با فتح ش) است که با کسرۀ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در مسابقات جدول کلمات، این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «شمال غربی» یا «منطقهای در شمال مراکش» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در زبان انگلیسی برای اشاره به جهت از Northwest و برای اشاره به آن منطقه جغرافیایی خاص از Northern Maghreb یا Rif استفاده میشود.
به عربی
در متون عربی، این اصطلاح دقیقاً به صورت «المغرب الشمالي» برای جهت یا جغرافیا استفاده میشود و در حالت خاص تاریخی به آن «الریف» میگویند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب واژگانی، در کاربرد عمومی «شمالغربی» یا «شمالغرب» است و در کاربرد تخصصی جغرافیا به «منطقه ریف» یا «مغرب اقصی» برمیگردد.
نماد چیست
در نقشهکشی و جهتیابی، این عبارت نماد علامت اختصاری NW یا همان شمالغربی است. از نظر تاریخی و نمادشناسی منطقه، نماد کوهستانهای سختگذر ساحلی و پایداری و مبارزات ضد استعماری مردم مسلمان منطقه ریف مراکش در برابر بیگانگان شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مغرب شمالی
عبارت «مغرب شمالی» از ترکیب دو واژه با ریشه عربی ساخته شده است که در وهله اول مفهوم جهت جغرافیایی «شمالغربی» را به ذهن متبادر میسازد. واژه مغرب از ریشه (غ-ر-ب) به معنی محل غروب آفتاب و شمالی از ریشه (ش-م-ل) است. این ترکیب اصطلاحی واحد و مستقل در فرهنگهای لغت کلاسیک به شمار نمیرود اما ترکیب معنایی کاملاً روشنی دارد.
از دیدگاه جغرافیای تاریخی و بر اساس مستنداتی مانند لغتنامه دهخدا، این عبارت به بخش ساحلی شمال آفریقا در کشور مراکش امروزی اشاره دارد که به منطقه «ریف» مشهور است؛ ناحیهای کوهستانی در مجاورت دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس که شهرهایی نظیر تطوان، سبته و ملیله در آن واقع شدهاند. این عبارت در قرآن کریم عیناً به کار نرفته، هرچند واژه مغرب بارها به صورت مفرد و جمع در آیات ذکر شده است.